“BİLGİ VE VEFA KÖPRÜSÜ: DR. RATİP KAZANCIGİL KÜLTÜR EVİ PROJESİ”
Edirne’de Kültür ve Sanat/
Ender Bilar
İnsanı diğer canlılardan farklı kılan aklını kullanarak, düşünebilen öğrenebilen ve öğrendiğinden analiz yapabilme becerisidir. İnsandaki bu gücü yaratan da “Bilgi”dir. Bilgi; insanı insan yapan nesnedir.
Geçmişten günümüze insanoğlu ürettiği kültür ve sanatsal ürünlerini kentlerin yaşamına kazandırırken geleceğe de miras bırakmıştır.
Geçmişten günümüze kentin tarih yapraklarında bıraktıkları eserleriyle isimlerini yazdıran değerlerimiz; kentin kimliğini ve ruhunu şekillendiren, onu diğerlerinden ayıran en önemli unsurlardır. Bu değerler, sadece mimari eserler değil, aynı zamanda edebi eserler, sanatsal yapıtlar, bilimsel çalışmalar, felsefi düşünceler ve daha pek çok alanda ortaya koydukları eserler ile kentin kültürel mirasını oluşturmuşlardır.
Bu değerlerimizden birisi de Dr. Ratip Kazancıgil’dir. Kazancıgil, 1950 yılında Bölge Sıtma Başkanı olarak geldiği Edirne’de Sağlık Müdürü görevini yürütürken dönemler içinde İl Kültür ve Turizm Müdürü, İl Gençlik Spor Müdürü, Belediye Başkanı ve Vali Vekillikleri görevlerini yürütmüş, kentimizin birçok sivil toplum kuruluşunda kurucu olarak görev almıştır.
Trakya Üniversitesi öğretim üyesi kimliğiyle de otuzun üzerinde kitap yayımlamış, II. Bayezid Külliyesi Sağlık Müzesi ile Medresesi’nin müzeye dönüştürülmesinde emek vermiştir.
Kazancıgil 12 Ağustos 2017 günü sabahı saat 06.30 da hayatını kaybetmiştir. Yaşamının yaklaşık 35 yılını geçirdiği evinin “Dr. Ratip Kazancıgil Kültür Evi veya Bilgi Merkezi”, daha doğrusu Müze-Kütüphaneye dönüştürme çabaları yaklaşık üç yıldır sürdürülmektedir.
Amacım kentin tarihinde iz bırakan bir kent sevdalısının ismini yaşadığı evde yaşatmak, gelecek kuşaklara tanıtmak ve bina da kurulacak olan kütüphaneyle de mahalle sakinlerinin bilgiyle, kitapla buluşmasını sağlamaktır. Bilgiye erişim belki interaktif ortamdan kolay olmakla birlikte güvenilebilir her türlü bilgiye interaktif ortamdan erişilemediği de bir gerçektir. Zaten kurmuş olduğum www.edirnekultur.com sitesi üzerinden Edirne ile ilgili bilgiler paylaşılmaktadır. Bu sitenin “Edirne Ansiklopedisi” olma yolundaki çalışmaları da hızla ilerlemektedir.
Edirne’de fark yaratmak, çocuk ve gençlerimizi aydınlığın yolu bilgiyle buluşturmak ve kentimizin her bir mahallesinde bilgiye erişimi kolaylaştırmak amacıyla bir proje geliştirilmiş ve bu proje kapsamında kentimizin tarihinde iz bırakan değerlerimizin isimlerini kentimizin 28 mahallesinde kurulacak bilgi merkezlerimizde yaşatarak, halkımızın bilgiyle buluşması hedeflenmiştir.
Bu hayali gerçekleştirmek için Dr. Ratip Kazancıgil’in yaşadığı evde çalışmalara Aralık 2021 günü başladım. Proje kapsamında dairenin her bir odası ayrı seksiyonlarla işlevlendirildi. Binanın girişinde Atatürk’ün Edirne Ziyaretleri, Edirne Şehir Tarihçileri ile Şevket Süreyya Aydemir bölümünden oluşmuştur. Odalar da; “Edirne Odası”, Dr. Ratip Kazancıgil Odası, “Sergi Odası” ve bir oda da “Ender Bilar Kütüphanesi” olarak isimlendirilmiştir.
Binanın girişine heykeltraş Müslüm Özcan tarafından yapılan Dr. Ratip Kazancıgil’in büstü konulmuştur. Görsel tasarımlar da Enver Şengül tarafından yapılmıştır.
“Ender Bilar Kütüphanesi” yaklaşık 2400 kitaptan oluşmaktadır. Bu kitapların 11 adedi Kazancıgil’in koleksiyonundan yer almıştır. Diğer yayınlar kendi koleksiyonumdan oluşmuştur.
Dr. Ratip Kazancıgil, tüm kitaplarını T.Ü. Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Deontoloji Ana Bilim Dalına bağışlamıştır. Bağışladığı kitaplar ile adına bölümde bir kütüphane kurulmuş ancak ölümünden sonra kütüphanesi ortadan kaldırılıp kitapları merkez kütüphaneye devredilmiştir. İsmi de “Tıp Fakültesi Dr. Ratip Kazancıgil Derslik Binası”nda yaşatılmaktadır.
Dr.Ratip Kazancıgil Kültür Evi veya Bilgi Merkezi olarak projelendirilen örnek çalışmayı kentimiz yöneticilerine yerinde göstererek tanıtmak, halkımızı da bu çalışmalarımızla buluşturmak amacıyla hocamızın doğum günü olan 12 Mayıs günü bir program düzenlenmiştir. Düzenlenen bu programda hocamızın 104. yaş günü kutlanmıştır. Törende heykeltraş Müslüm Özcan’ın yaptığı Dr.Ratip Kazancıgil’in büstünün de açılışı gerçekleştirilmiştir. Ayrıca kentimizin unutulan kış gecesi eğlencelerinin vazgeçilmezi olan Helva Sohbetlerinde yapılan “İrmik Helvası”da katılımcılara ikram edilmiştir.
Yapılan törene kentimiz yöneticilerinin katılmaması ne kadar üzücü olsa da kent halkını bilgiyle buluşturacak olan projemizi gerçekleştirmemize engel değildir. Çocuk ve gençlerimiz kentimizde ders çalışacak mekan sıkıntısından kafeterya köşelerinde sıkışmakta, bilgiye ulaşmakta zorluk çekmektedir. Kentimizin ilk kadın belediye başkanı Sayın Av. Filiz Gencan Akın’ı kent halkının bilgi yolunda yürümesini sağlayacak olan bu projeyle tanıştırmak ve bilgilendirme heyecanımız bitmiş değildir. Atatürk’ün “Hayatta En Hakiki Mürşit İlimdir.” sözü yol göstericimizdir.
Aslında bu proje bir vefa örneğidir. Nasıl ki, bu kişileri yaşarken baş tacı yaparak saygı gösteriyorsak, öldükten sonra da onların emanetlerine, hatıralarının anısına yapılan çalışmalara saygı duyup değer göstermek gerekir. Bu kadirşinaslık örneği değil midir? Hele bir de bu yapılan çalışmalar gönüllülükle yapılıyorsa!
Bugün bu projeye başta ebeveynler ile muhtarlarımızın sahip çıkması gerekmez mi? Çocuklarımızın, gençlerimizin başarı oranı, kitap okuma alışkanlığı ve süreleriyle orantılı değil midir? Bilimsel araştırmalar bunu göstermiyor mu?
İşte bu projeyle kentimizin 28 mahallesindeki çocuklarımıza okuma alışkanlığı kazandırılarak başarı oranlarının artması da hedeflenmiştir.
Bu Proje sergi salonunun düzenlenmesi ve kütüphane otomasyon programına kayıtlı koleksiyonun okuyucuyla buluşması için gerekli WEB arayüzünün hizmete girmesiyle tamamlanacaktır.
Yürütülen projeyle kentimizde izler bırakan Kazancıgil gibi değerlerimizin hatıraları yaşayacak, Edirne'nin tarih ve kültürüne katkıda bulunulacak, kentin her mahallesinde bilgiye erişim daha da kolaylaşacaktır.
Proje için yardımlarını esirgemeyen Müslüm Özcan, Enver Şengül, Cenk Ergut, Bilal Sarıgül, Harun Özen, Dr. Ertuğrul Tekçe, Dr. Binay Vatansever, Dr. Mustafa Şen, Dr. Ahmet Hekim, Yordam BT, Yenigün Gazetesi ile Edirne Kent Kültürü ve Bilinci Geliştirme Merkezi Derneği Yönetim Kurulu ve Üyelerine minnettarım.
Yapmış olduğumuz toplantıya katılan tüm katılımcılar ile toplantıyı basın yayın organlarına taşıyan değerli basın mensuplarına teşekkür ediyorum.
Hadi sizde katılın, destek olun, kentimizin her bir mahallesinde bilgiye erişimi sağlayalım.
Bilgi Güçtür; Bilgi Uygarlığı, Kültür Kentleri Aydınlatır.