EDİRNE’NİN SESSİZ SORUNU: SUÇ VE ÇOCUKLAR -1
Türkiye genelindeki illerin nüfus oranlarıyla karşılaştırıldığında, özellikle çocukların suça sürüklenmesini önlemeye yönelik çalışmaların sürdürülmesine rağmen kentimizdeki suç oranlarının yüksekliği önemli bir toplumsal sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bu tablo, meselenin yalnızca güvenlik başlığı altında değerlendirilemeyeceğini, aynı zamanda toplumsal, ekonomik, eğitim ve sosyo-kültürel boyutlarıyla ele alınması gereken çok yönlü bir sorunla karşı karşıya olduğumuzu açıkça ortaya koymaktadır.
Çocuk, toplumsal normlara uyum sağlama sürecinde fiziksel, psikolojik ve sosyal açıdan gelişim gösteren bir bireydir. Birleşmiş Milletler tarafından hazırlanan ve Türkiye’nin 1990 yılında imzaladığı Çocuk Haklarına Dair Sözleşmeye göre “on sekiz yaşın altındaki her birey çocuk sayılmaktadır. Çocuklar yaşadıkları toplum içerisinde çevresel faktörlerden etkilenerek davranış sınırlarını belirlemekte; iyi-kötü kavramı, kişisel sınırlar ve suç gibi olgularla erken yaşlardan itibaren karşı karşıya kalmaktadır.
Küreselleşmeyle birlikte, medya, hızlı şehirleşme, göç, eğitim sorunları ve ekonomik-sosyal-siyasal krizler aile yapısı ve çocuklar üzerinde olumsuz etkisini artırmıştır. Bu etkiler il ve ilçelere, mahallelere göre farklılık göstermektedir. Yaşanılan şiddet, suç ve mağduriyetin nedenlerini erken tespit etmek ve buna uygun etkili sosyal politikalar geliştirerek erken ve doğru teşhislere bağlı “etkin sosyal politikalar” geliştirmenin önemi artmaktadır.
Bu bağlamda Edirne, tarihsel ve kültürel zenginliğiyle Türkiye’nin en önemli şehirlerinden biri olmasının yanında, çocukların suça sürüklenme oranlarının ülke ortalamasının üzerinde seyrettiği illerden biri olarak da dikkat çekmektedir. Bu durum, çocukların yalnızca güvenlik perspektifiyle değil, çok daha derin bir sosyal politika anlayışıyla ele alınmasını zorunlu kılmaktadır. Çocuğun yaşamına dokunmak, ancak sorun ortaya çıktıktan sonra değil; daha anne karnından itibaren eğitim, okuma kültürü ve sosyal destek mekanizmalarıyla mümkündür.
Edirne ilinde 2008-2010 yılları arasında çocuk mağduriyeti ve suça karışma durumları incelendiğinde, tekrar eden mağduriyetler dahil edilmediğinde; 2008’de 973 olayda 1.751 çocuk, 2009’da 1.246 olayda 2.140 çocuk ve 2010’da 1.361 olayda 2.346 çocuk mağdur olmuştur.
2008-2010 döneminde toplam 3.580 olayda 6.237 çocuk suç mağduru olmuştur. Mağdur çocuk sayısındaki artış, 2008-2009 yıllarında %22, 2009-2010 yıllarında %10 ve 2008-2010 döneminde toplam %34 olarak gerçekleşmiş ve Edirne, bu dönemde çocuk mağduriyeti açısından ülke genelinde 2. sırada yer almıştır.
2010 yılında Edirne’de suça karışan çocuk sayısı 1.419 olup, ilin 31.666 kişilik çocuk nüfusuna oranlandığında çocuk fail oranı %4,48 olarak hesaplanmıştır. Bu oran Türkiye ortalamasının (%2,90) oldukça üzerindedir ve Edirne’yi çocuk failler sıralamasında 2’nci sıraya taşımaktadır. Aynı yıl, çocukların suça karışma sayısı 2.488 olup, bunlardan 1.069’u tekrar eden suçlardır. Mükerrer suç oranı çocuk nüfusuna oranlandığında %3,38 olup, Türkiye ortalaması (%2,17) ile kıyaslandığında Edirne ülke genelinde 7’nci sıradadır.
2009-2010 yıllarında çocuklar hakkında açılan ceza dava sayısı 991 olup, bu sayının çocuk nüfusuna oranı %3,13’tür. Türkiye ortalaması %2,23 olup, Edirne çocuklar hakkında açılan ceza davaları açısından ülke genelinde 5’nci sırada yer almaktadır. Edirne ili 2010 yılında çocuk suçluluğu haritasında iller arasında 3’ncü sıradadır.
Bu bağlamda, 2012 yılı UYAP verilerine göre Edirne ili, diğer illerle karşılaştırıldığında yetişkin suçluluğunda 8’nci, yetişkin mağduriyeti açısından ise 12’nci sırada yer almıştır. Edirne’de 2010 yılında toplam 18.823 olay meydana gelmişken bu sayı 2012 yılında 23.424’e ulaşmıştır. Suç oranındaki %24’lük artışla Edirne, suç oranı artışının en yüksek olduğu iller arasında 6’ncı sırada yer almıştır.
TÜİK’in 2020 verilerine göre, suçun işlendiği ile göre ceza infaz kurumuna giren ve yüz bin kişi başına düşen hükümlü sayısında ilk beş sırayı Aydın (509,9), Edirne (507,4), Antalya (503,9), Isparta (491,5) ve Denizli (483,7)almaktadır. Bu verilere göre Edirne 2’nci sırada bulunmaktadır.
TÜİK’in yayımladığı son verilere göre ise 2024 yılında güvenlik birimlerine gelen veya getirilen çocuk sayısı, bir önceki yıla göre %9,8 artarak 612 bin 651’e ulaşmıştır. TÜİK’in il nüfuslarına göre yaptığı sıralamada Türkiye’de çocuk suç oranının en yüksek olduğu iller Ardahan (binde 7) ile başlarken; Erzincan (binde 6,2), Iğdır (binde 4,2), Yalova (binde 4,2), Karaman (binde 4,1), Niğde (binde 4,0), Düzce (binde 3,8), Bartın (binde 3,8), Edirne (binde 3,8) ve Nevşehir (binde 3,8) illeri izlemektedir. Bu verilere göre Edirne, çocuk suç oranlarında Türkiye genelinde 9’ncı sırada yer almaktadır.
Öte yandan, Kültür Üniversitesi tarafından hazırlanan 2024 Türkiye Şiddet Haritası çalışmasında da şehir bazında suç olaylarının sayıları incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre 411 olay (%31,6) ile İstanbul ilk sırada yer alırken, Çorum 82 olayla (%6,3) ikinci, Edirne ise 70 olayla (%5,4) üçüncü sırada bulunmaktadır.
2025 yılında Türkiye’de toplam 1.764 kasten öldürme olayının 266’sı suça sürüklenen çocuklar tarafından işlenmiştir. Ahmet Minguzzi ve Atlas Çağlayan cinayetlerinde olduğu gibi birden fazla 18 yaş altı failin kasten öldürme olayına karıştığı görülmüştür.
Edirne özelinde konuya bakıldığında, 2024–2025 yılları arasında 9 kadının eski eşleri ve/veya erkek arkadaşları tarafından işlenen cinayetlerle öldürülmesi,´ kentteki şiddet vakalarının ciddi bir risk oluşturduğunu ve alarm verici bir tabloya işaret ettiğini göstermektedir. Aynı dönemde iki kız çocuğunun henüz 15 yaşında olmalarına rağmen farklı tarihlerde ve ayrı okul bahçelerinde ateşli silahla öldürülmesi, kentte şiddet olaylarının ulaştığı boyutu ve toplum güvenliği açısından yarattığı kaygıyı daha da artırmaktadır.
Adalet Bakanlığı verileri Türkiye'de son yıllarda suça sürüklenen çocuklar konusunda dikkat çekici bir artış olduğunu gözler önüne seriyor. Verilere göre, 2015'te suça sürüklenen çocuk sayısı 158.560, 2016'da 146.737, 2017'de 145.210, 2018'de 157.096, 2019'da ise 161.378 olarak kayıtlara geçti. Türkiye'de suça sürüklenen çocuk sayısı 2022'de 176.128'e, 2023'te 177.174'e ulaştı.
Son 10 yılın istatistikleri arasında en yüksek suça sürüklenen çocuk sayısı 188.926 olarak 2024'te kayıtlara geçerken, bu sayı 2025'te 186.256 oldu.
İçişleri Bakanlığı tarafından suça sürüklenen çocuklar hakkında hazırlanan rapora göre, 2025 yılında çocukların %71’nin 15-17 yaş, %29’unun ise 12-14 yaş aralığında olduğu belirlendi. 2020-2025 yılları arasında kasten öldürme olaylarında suça sürüklenen çocukların karıştığı olay sayısının, toplam olay sayısının ortalama %15’ini oluşturduğu belirtildi.
Bu veriler, çocukların suça sürüklenmesinin artık görmezden gelinemeyecek bir toplumsal gerçek haline geldiğini açıkça ortaya koyuyor.
Görünen o ki mesele sadece suç değil, bir neslin geleceği...
….Devam Edecek
Erten, M., & Ertay, Y. (2023). TÜİK verilerine göre suça sürüklenen çocuklar ve sıklıkla işlenen suç türleri. International Journal of Düzce Educational Sciences, 1(2), s.92 -91-113.
Solak, Adem (2013) Çocuk Odaklı Sosyal Risk Haritası, İstanbul: Hegem Yayınları : 39, s.;87
Eren, Mustafa (2021) “Uyuşturucu” suçları 10 yılda 7 kat arttı.-24 Kasım 2021.- https://m.bianet.org/bianet/insan-haklari/253819-uyusturucu-suclari-10-yilda-7-kat-artti (Erişim: 5 Nisan 2023)
Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Haber Üsküdar (2024) Suça sürüklenen çocuklar;.., 31.12.2025, Erişim Tarihi: 02.01.2026 (https://haberuskudar.com/suca-suruklenen-cocuklar-guvenlik-birimlerine-gelen-cocuk-sayisi-yuzde-98-artti)
Erbay, Albay (2025) İstanbul Kültür Üniversitesi Yayın No: 329, s.20
https://www.cnnturk.com/video/turkiye/icisleri-bakanligindan-suca-suruklenen-cocuk-raporu-2394125
https://www.edirnegazetesi.com.tr/2-yilda-edirneli-8-kadin-cinayete-kurban-gitti/44142/
https://www.evrensel.net/haber/584838/edirnede-kadin-cinayeti-komsusu-tarafindan-vurulan-turkan-demirci-yasamini-yitirdi
Anadolu Ajansı (2026) Dosya: Küçük Yaş, Büyük Suç) 2.2.2026, (https://www.aa.com.tr/tr/dosya-haber/dosya-kucuk-yas-buyuk-suc/3817551)
CNN Türk (2026) İçişleri Bakanlığından Suça sürüklenen suç raporu, 9.2.2026, (https://www.cnnturk.com/video/turkiye/icisleri-bakanligindan-suca-suruklenen-cocuk-raporu-2394125)