Ekonomide “Hâl-i Pür Melâlimiz”!
Recep Çınar
Geçtiğimiz günlerde Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2025 Yılı Merkezi Yönetim Bütçesi'ne ilişkin açıklama yaptı. Sayın Yılmaz'ın açıklamalarına göre, 2025 yılı bütçe giderleri 14 trilyon 731 milyar lira, bütçe gelirleri ise 12 trilyon 800 milyar lira olarak bildirildi. Böylece, bütçe açığı yüzde 3,1 olarak gerçekleşeceği öngörülüyor.
Bütçe gelirlerinin alt kalemleri şu şekilde: Gelir Vergisi 2 trilyon 130 milyar lira, Kurumlar Vergisi 1 trilyon 637 milyar lira, Özel Tüketim Vergisi 2 trilyon 121 milyar lira, Katma Değer Vergisi 3 trilyon 599 milyar lira, Diğer Vergi Gelirleri 1 trilyon 652 milyar lira, Vergi Dışı Gelirler ise 1 trilyon 662 milyar lira.
Ödeneklerin Dağılımı İse Şöyle;
2025 yılı bütçe ödeneklerinin ekonomik sınıflandırmaya göre dağılımı:
- Personel giderleri için toplam 3 trilyon 911 milyar lira,
- Mal ve hizmet alım giderleri 1 trilyon 24 milyar lira,
- Cari transferler 5 trilyon 813 milyar lira,
- Sermaye giderleri 1 trilyon 102 milyar lira,
- Sermaye transferleri 338 milyar lira,
- Borç verme giderleri 306 milyar lira,
- Yedek ödenekler 287 milyar lira,
- Faiz giderleri 1 trilyon 950 milyar lira.
- Deprem Harcamalarına 584 Milyar Lira
Bütçe açığı; 3,1 trilyon TL! Bunun altından kalkmak için halkın sırtına bir şeyler yüklemek lazım!
Aslan Payı Yine Eğitime!
Milli Eğitim Bakanlığı bütçesi 2025 yılında 1 trilyon 452 milyar liraya yükseltildi. Böylece bütçeden yüzde 14,8 oranı ile en büyük payı yine eğitime ayrılıyor. Sağlık hizmetleri için, 1 trilyon 106 milyar lira kaynak ayrıldı. Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan yapılacak sağlık harcamaları da eklendiğinde sağlık alanına ayrılan toplam kaynak; 2 trilyon 435 milyar liraya ulaşacak. Sosyal yardım ve destekler için bütçede 651 milyar lira kaynak ayrıldı. Bu tutar 2025 yılı bütçesinin yüzde 4,4’üne denk geliyor.
Elektrik-Gaz Desteği İçin 472 Milyar Liralık Kaynak;
Vatandaşların daha ucuz elektrik ve doğalgaz kullanabilmeleri için 2025 yılı bütçesinde 472 milyar lira kaynak öngörülüyor. Konut tüketicileri için doğalgaz ve elektrik maliyetinin yaklaşık yüzde 60'ı bütçeden karşılanıyor.2022 yılı Ocak ayı itibarıyla asgari ücreti vergi dışı tutulmuştu. Bu kapsamda 2025 yılında 810 milyar lira vergi istisnası öngörülüyor.
Tarıma 706 Milyar Lira ;
2025 yılında bütçeden tarıma 706 milyar lira kaynak ayrıldı. Bu kapsamda tarımsal destek programları için 135 milyar lira, tarım sektörü yatırım ödenekleri için 166 milyar lira, tarımsal kredi sübvansiyon desteği için 160 milyar lira, tarım sektörü vergi harcamaları kapsamında 200 milyar lira, tarımsal KİT’lerin finansmanı, müdahale alımları ve ihracat destekleri için 45 milyar lira kaynak ayrıldı.Reel kesim destekleri için bütçeden 561 milyar lira ödenek ayrıldı. Olması gereken ne? : Yaklaşık 1,5 trilyon TL!
Savunma Harcamalarına 914 Milyar Lira Kaynak;
Savunma harcamaları için 913,9 milyar lira, iç güvenlik için 694,5 milyar lira ödenek öngörüldü. Savunma Sanayii Destekleme Fonu için ayrılan kaynak da dâhil edildiğinde toplamda savunma ve güvenlik sektörü için 2025 yılında 1 trilyon 608 milyar lira ödenek tahsis ediliyor.
Yatırımlara 1,57 Trilyon TL. ;Bütçede yatırımlara ayrılan kaynak 1 trilyon 569 milyar liraya yükseltiliyor. Bu tutar 2025 yılı bütçesinin yüzde 10,7’sine denk geliyor. Yani, doluya koyuyoruz almıyor, boşa koyuyoruz dolmuyor!
İşte, Ekonomideki “Hâl-i Pür Melâlimiz (kaygılarımız)”! Bu bize neyi gösteriyor? Yarının bugünden daha iyi olmayacağını!
TÜİK verilerine göre İşsizlikte Şok Artış! Geniş Tanımlı İşsizlik Yüzde 28,2’ye çıktı. İşgücüne katılım oranı ise yüzde 54,2’ye geriledi. Zam konusu mu? Zam ile yatıyor, zam ile kalkıyoruz! Sadece köprü zamları bakın ne oldu!
Zam Oramı Ocak 2024 Ocak 2025
FSM Köprüsü %213,3 15 TL 47 TL
15 Temmuz Köprüsü %213,3 15 TL 47 TL
Avrasya Tüneli %181,3 80 TL 225 TL
O. Gazi Köprüsü %174,1 290 TL 795 TL
1915 Çanakkale Köp. %169,5 295 TL 795 TL
Yavuz S. Selim Köp. %128,6 35 TL 80 TL
Peki, çözüm ne? “ADİL EKONOMİK DÜZEN”!
Bu konuda pek çok örnekler var. (AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2015, Cilt:15, Yıl:15, Sayı:1) bakın ne yazıyor!
“Necmettin Erbakan’ın Adil Düzen Söyleminin Teorisi Adil Ekonomik Düzen, kapitalizm ve sosyalizm sistemlerinin dışında İslami prensiplere dayanan ayrı bir ekonomik sistem olarak ifade edilmektedir. (Erbakan 2010). Erbakan, Adil Ekonomik Düzeni, 80’li ve 90’lı yıllarda uygulanan rant ekonomisine karşı faizsiz bir üretim ve kâr ortaklığı sistemi üzerine söylemleştirmiş ve program haline getirmiştir.
Mevcut düzeni rant ekonomisi olarak dile getiren Erbakan, bu ekonominin insanları sömürdüğünü söylemektedir (Erbakan 2010: 35-40).
Erbakan’a göre, “hâlihazır ekonomik zulümlerden kurtulmak ve bu zulümlere sebep olan mikropları ortadan kaldırmak ancak Adil Düzenle mümkündür.”
“İktisada riayet eden kimse, fakir olmaz” diyor, Peygamberimiz, Hz. Muhammed (sav.)
Allah (cc) ise; “Faiz yiyenler, şeytanın dokunduğu (cin çarpmış) kimse gibi (kabirlerinden) kalkarlar. (Bu ceza) ‘Alışveriş de faiz gibidir’ demeleri nedeniyledir. Oysa Allah alışverişi helal, faizi ise haram kılmıştır. Kendisine Rabbinin (faize dair) öğüdü gelip de bu işe son verenin, (faizi bıraktıktan sonra) geriye kalan malı/önceki kazançları onundur. Ve onun durumu (hakkında verilecek hüküm) Allah’adır. Kim de faizli işleme geri dönerse bunlar ateşin ehlidir ve orada ebedî kalacaklardır” uyarısında bulunuyor! (Bakara Suresi:275) Bu ne demek?Faiz bir toplumun dünyasını da ahretini de mahveder!
Açıklamasında; “İnfak (maddi ve manevi yardım) ayetlerinin ardından faiz konusuna geçilmesi önemli bir meseledir. Zira İslam ekonomisi emek, ticaret, meşru rekabet, şahsi mülkiyet, zekât ve infakla temsil edilen yardımlaşma üzerine kuruludur. Allah’a (cc) kafa tutan küfür ve tuğyan ekonomisi ise; bencillik, zayıf olanı ezme, malın tekelleşmesi, karaborsacılık ve tüm bunların sembolü olan faiz üzerine kuruludur” diyor.
Rad Suresi 11. Ayette ise “Bir kavim kendini bozmadıkça Allah onları bozmaz” der!
Eğer bir toplum sahip olduğu yüksek manevi değerleri korursa, Allah Teâlâ onları çöküşten korur. O halde yapılacak şey Müslüman toplumun kimliğini oluşturan manevi değerleri geliştirmek ve sağlamlaştırmaktır.Toplumdaki kötülüklerin, haksızlıkların ve yolsuzlukların sorumlusu olarak sadece yöneticileri ve aydınları görmek yanlıştır. Kötü gidişattan herkes sorumludur!
“Halkın liyakatsiz kötü yöneticileri iş başına getirmeleri Allah’ın onlara gazab etmekte olduğunun, liyakat sahibi iyi yöneticileri iş başına getirmeleri ise onlardan razı olduğunun işaretidir” diyor İslam Âlimleri!
Dostça kalın…