İLİŞKİLERDE PSİKOLOJİK ESNEKLİK

Uzm. Psk. Nergis ÖZDİNÇ

Psikolojik esneklik, bir ilişkide her şey yolundayken nasıl davrandığımızdan ziyade zorlanırken nasıl davrandığımızla ilgili bir kavram. Kırıldığımızda, öfkelendiğimizde, hayal kırıklığı yaşadığımızda nasıl tepki veriyoruz?

İlişkilerde bazen fark etmeden iki seçenek arasında kalırız: Haklı kalmak ya da bağda kalmak. Bir tartışmanın ortasında zihnimiz hızlı çalışır ve cevap bulmak ister. Kim haklı? Kim haksız? Kim daha çok kırıldı? Kim daha çok çaba gösterdi?

Biz bu sorulara cevap ararken bir şeyi unutabiliriz. İlişkiler, haklılık ve kıyaslamalar üzerine kurulamaz. İlişkiler, bağı sürdürebilme üzerine kurulur. Bağ korunmaz ve sürdürülmezse ilişki de yok olur.

Çoğu insan ilişkide duygularını yönetmeye çalışır. Duygularını kontrol ederken aynı zamanda o duygu içinde nasıl biri olmayı istediğimiz de önemli. Örneğin öfke, herkesin yaşadığı bir duygudur ama herkes öfkeliyken aynı şekilde davranmaz. Kimi incitir, kimi susar, kimi uzaklaşır. Kimi ise zorlanmasına rağmen saygıyı koruyabilir. İşte bu esnekliktir.

Psikolojik esneklik aynı zamanda, her düşünceye inanmak zorunda olmadığımızı, her duygunun peşinden gitmek zorunda olmadığımızı fark etmektir.  “Beni önemsemiyor” diye düşünebiliriz. Ama bu düşünceye tutunmak yerine, “Şu an böyle hissediyorum ama bu gerçek mi? diyebilmek için esneklik gerekir.

İlişkide psikolojik esneklik işte tam olarak burada başlar. Bu zayıflık değil. Aksine, duyguların içinde kaybolmadan yön bulabilmektir. Psikolojik açıdan esnek olabilen kişiler daha az kırılmazlar, kırıldıklarında daha hızlı toparlanabilirler. Çünkü burada haklı olmak yerine ilişkiyi sürdürme ve bağı devam ettirmeye odaklanılmıştır.

Bu bağlamda ilişkiler, haklı olmak isteyenlerin değil, esnek kalabilenlerin sürdürebildiği bir alandır. İlişki içinde ya siyah ya beyaz gibi katı kalıplara takılmadan, duygularını fark edip ilişkideki değerlerine uygun davranabilmek esnek olabilmenin bir yansımasıdır.

Sadece “Ben nasıl hissediyorum?” dediğimizde, ilişkiden bağımsız bir cevap verebiliriz. Oysa “Bu ilişkide nasıl hissediyorum?”, “Bu ilişkide nasıl biri olmak istiyorum?” şeklinde sorduğumuz soruların cevabı, ilişki ile bağlantılı olacaktır.

Özetle, ilişkilerde zor duyguların içinde kalabilmek, o duygulara rağmen nasıl davranacağını seçebilmek için esnekliğe ihtiyacımız var. Çünkü ilişkiler, insanlar kusursuz oldukları için değil, esnekliklerini koruyabildikleri için sürdürülebilir.