YETERLİ MİYİM?

Uzm. Psk. Nergis ÖZDİNÇ

Yeterli hissetmek ile kusursuz olmak aynı şeyler değil. Sağlıklı yeterlilik hissi, eksiksiz olmaktan ziyade bu eksikliklerle birlikte kabul edilebilir olduğuna inanabilmektir.

Yetişkin olarak açık söylenmese de iç sesimiz aynı soruyu sorar. Yetiyor muyum? Daha anlayışlı olmalı mıyım? Daha sabırlı? Daha romantik?...

Yeterlilik, bugünün bir meselesi gibi algılanabilir. Ancak çoğu zaman çocukluk deneyimlerimizdeki koşullu kabul deneyimlerimizden beslenir. Zihin geçmişte, sevilmek için bir şey yapmalıyım algısını öğrenmişse, yetişkinlikte bu partnerle olan ilişkiye yansıyacaktır.

İlişki içinde yeterli hissetmeyen kişi, sürekli daha fazlasını yapmaya çalışır. Eleştirilere fazla duyarlı olabilir. Küçük bir geri bildirim sonunda “yetemedim” hissi algılanabilir. Partnerinin ruh halindeki değişimlerinin sorumlusu olarak kendini görebilir.

Sağlıklı yeterlilik hissinde ise, elinden geleni yaptığını bilme duygusu vardır. “Bu kadarını yapabilirim” diyebilir olma hali kıymetlidir. Böylece sınırlar da korunabilir. Yeterlilik hissi olumlu olduğunda, yapılan eleştiriler kişisel algılanmaz. Burada ilişkiyi sürdürebilmek için kendinden vazgeçilmez.

Asıl mesele, partnerin beklentileri, ilişkideki yetersizlik değil. Bizim kendimizi ilişki, aile, iş dışında ne kadar yeterli hissettiğimiz. Özdeki yetersizlik hissi, ilişki içinde olduğumuz her durumda kendini hatırlatacaktır.

“Ben olduğum halimle değerliyim.” cümlesi özde yeterli olduğumuzun bir işareti olarak görebiliriz. Bu yeterlilik hissi dış onaylarla değil içsel bir temelle kurulursa sağlıklı yeterlilikten bahsetmek mümkün olabilir.

Yeterliliğin ilişkiye yansımasına baktığımızda; Daha az savunma, daha az performans kaygısı, daha az gizli rekabet, daha çok güven ve daha çok iş birliği gözlenir. Çünkü özde yeterlilik, bağlanmayı da güvenli hale getirir. Yetersizlik hissi ilişkide tutunmayı üretir. Özde yeterlilik hissi ise bağ kurmayı kolaylaştırır.

Belki de ilişkide aradığımız, sevgi, ilgi, değer değil daha sağlam bir iç temeldir. Kendini özde yeterli hisseden, kendini koşulsuz kabul eden biri sevilmek ve değer görmek için ayrıca çabalar mı?

Önce kendimizi sevdiğimiz, değerli gördüğümüz ve bununla birlikte sevildiğimiz için zaten yeterli değil miyiz? Varoluşumuz zaten yeterli değil mi?