‘Altyapı yapılmazsa yine su basacak’

Edirne'de Tunca Nehri kenarında bulunan ve restorasyonu devam eden Evliya Kasımpaşa Camisi ve haziresi, nehir taşkınlarında su altında kaldı. Emekli Sanat Tarihi ve Arkeoloji Profesörü Engin Beksaç, caminin altyapı çalışması yapılmadan restore edildiğini belirterek, “Camide düz bir restorasyon değil, altyapı çalışmalarının da yapılması gerekiyor. Yıllarca da söylemeye devam ettik ama ne yazık ki yetkililer hiçbir zaman işi ciddiye almadılar” dedi.

Edirne'de Tunca Nehri kenarında bulunan 548 yıllık Evliya Kasımpaşa Camisi ve haziresi, son yaşanan nehir taşkınları sonrası su altında kaldı. Camide uzun süredir devam eden restorasyon çalışmaları kapsamında, haziresindeki gün yüzüne çıkarılan mezar taşları da taşkın sularına gömüldü.

Edirne’de emekli Sanat Tarihi ve Arkeoloji Profesörü Engin Beksaç, caminin restorasyondan önce altyapı çalışmasının yapılması gerektiğini belirtti. Beksaç, gazetemize yaptığı açıklamada şunları kaydetti:

‘TAŞINMASINA KARŞI ÇIKMIŞTIM’

“Evliya Kasımpaşa Camisi’nin restorasyonunu yapan şirketle bir ilgisi yok. Bu başka bir tedbirsizliği beraberinde getiriyor. Cami, 15. yüzyıl sürecinden kalan önemli bir yapı. Ancak kaderine terk edilmiş bir cami. 2005 yıllarında caminin kaldırılıp üniversite bahçesine götürülmesi de düşünüldü. O zaman ben karşı çıkmıştım. Yapının yerinde korunmasının uygun olacağını belirtmiştim. Yıllarca da söylemeye devam ettik ama ne yazık ki yetkililer hiçbir zaman işi ciddiye almadılar.

‘SU BASACAĞI BELLİYDİ’

Aslında camide düz bir restorasyon değil, altyapı çalışmalarının da yapılması gerekiyor. Devlet kuruluşlarının da oraya katkısı şart. Bu yapılmadan Evliya Kasımpaşa Camisi su baskınlarıyla karşı karşıya kalması kesin bir durum. Caminin nehir yatağında sorunları var. Uzmanların görüşlerinin alınması gerekmekte. Hemen işe başlanması restorasyonu üstlenen şirketi de zora soktu. Orada öncelikle nehir yatağının ıslah edilmesi veya su baskınlarına tedbir alınması gerekirdi. Yıllardır herkes su baskınlarına karşı tedbir alınacağını söylüyor fakat yine en ufak bir yağışta cami ve haziresini su basıyor. Restorasyonu üstlenen şirket zaten haziresinde çalışmalar yapmış, yıllardır toprak altında kalan mezarları gün yüzüne çıkarmış. Şirketin orada bir çabası olduğunu netlikle görüyoruz. Ama buradaki sorun öncelikle su sorunu. Önce set mi çekilecek, ne yapılacak ki tek çare o gibi gözüküyor. Ondan önce de nehir yatağında sorun var. Nehrin erken tarihlerde taşkın yapmadığı bir gerçek. Genellikle son yüzyıl itibariyle sel taşkınları nedeniyle arttığını görüyoruz. Tarihsel kayıtlara baktığımız zaman da bunun sorumlusunun doğal olarak yine nehir yatağı. Orada yeni bir yatak ıslahı yok, koruma çalışması yok. Su basacağı belliydi. Bulgaristan kapakları açınca, Tunca’da suyun yükseleceği yıllardır bilinen bir gerçek. Bu yaşandı ve yine yaşanacak. Gerekli setler yapılması durumunda veya başka bir tedbir düşünülmesi durumunda yapılan iş sonuç verecek.

‘TEMELLERİNE KADAR ZARAR GÖRDÜ’

Edirne’de en büyük sorun uzman görüşü alınmadan bir şeylerin yapılması çalışması. Evliya Kasımpaşa Camisi’nde de olan olay budur. Su taşkınları tarihi eserler için en zararlı unsurlardan biridir. Cami haziresinde ortaya çıkarılan mezar taşları da zarar gördü, yapı da temellerine kadar zarar gördü. Zaten caminin duvarlarında büyük çatlaklar var. Yani bundan birkaç sene öncesine kadar olmayan çatlakların olduğunu bile görmek mümkün. Son 20 senede yapının çürüdüğünü görmek gözden kaçmış bir durum değil.” Haber Seyide Esen