“Eğitim aileler için ekonomik yük haline geldi”

Eğitim-İş Edirne Şube Başkanı Nedim Zobar, 2025-2026 eğitim-öğretim yılı başlamadan önce Türkiye’de eğitimin aileler için ağır bir ekonomik yük haline geldiğini söyledi. Zobar, “Bir ilkokul öğrencisi için ulaşım dahil başlangıç maliyeti 52 bin 159 lira, ortaokul için 53 bin 755 lira, lise için 55 bin 108 liradır” dedi.

Zobar, yaptıkları araştırmada, piyasa verilerine dayanarak öğrencilerin okul masraflarını tespit ettiklerini, yalnızca bir öğrenci için okula başlangıç, aylık ve günlük maliyetlerinin ortaya koyduklarını belirtti. Zobar, bir öğrencinin kırtasiye ve çanta masraflarının ilkokul için 4 bin 791 lira, ortaokul için 6 bin 387 lira, lise için 7 bin 740 liraya yükseldiğini, 2024 yılına göre ortalama yüzde 60’lık bir artış söz konusu olduğunu kaydetti.

“Asgari ücretin yüzde 84–98’ine denk düşüyor”

Zobar, şunları söyledi:

“Giyim masrafları (üniforma, ayakkabı, kaban, spor malzemeleri vb.) en düşük 13 bin 900 lirayı bulmaktadır. Ulaşım masrafları servis kullanan öğrenciler için yıllık 33 bin 468 lira (kısa mesafe) ile 43 bin 953 lira (uzun mesafe) arasında değişmektedir. Bu tutar aylık 3 bin 700 – 4 bin 900 lira arasında ek bir yük demektir. Beslenme masrafları ilkokul öğrencisi için sadece evden götürülen beslenme çantasında aylık ortalama 2 bin 155 lira, günlük 83,75 TL’ye çıkmaktadır. Kantin fiyatları ise bir yıl içinde yüzde 50’nin üzerinde artmıştır. Bu kalemler birlikte değerlendirildiğinde: Bir ilkokul öğrencisi için ulaşım dâhil başlangıç maliyeti 52 bin 159 lira, ortaokul için 53 bin 755 lira, lise için 55 bin 108 liradır. Okulu yürüme mesafesinde olan öğrenciler için bile yalnızca kırtasiye ve giyim masrafları asgari ücretin yüzde 84–98’ine denk düşmektedir.

“Eğitim hakkı piyasa koşullarına terk edilmemeli”

Bu rakamlar, yalnızca bir öğrencinin asgari ihtiyaçları dikkate alınarak hesaplanmıştır. Kurslar, özel dersler, sınav hazırlıkları ve diğer masraflar eklendiğinde tablo çok daha vahimdir. Eğitimde eşitlik fiilen ortadan kalkmıştır. Bugün milyonlarca aile, çocuklarını okula gönderebilmek için maaşlarının büyük kısmını eğitim harcamalarına ayırmak zorunda kalmaktadır. Bu yük, dar gelirli aileler için okul öncesinden başlayarak eğitime erişimi imkânsız hale getirmektedir.”

“Eğitim parasız ve kamusal olmalıdır”

Zobar, taleplerini ise şöyle sıraladı:

“Eğitim, bir hak olduğu için tamamen parasız ve kamusal olmalıdır. Öğrencilere her gün en az bir öğün ücretsiz, sağlıklı yemek sağlanmalıdır. Kırtasiye, giyim, ulaşım ve barınma gibi temel eğitim masrafları devlet bütçesinden karşılanmalıdır. Cemaat ve tarikatların sözde kurumlarına kaynak aktarılırken, devlet okullarının velilerin sırtına yüklenmesi kabul edilemez. Cumhuriyetin en temel kazanımı olan parasız, laik, bilimsel ve kamusal eğitim ilkesi yeniden hayata geçirilmelidir. Çocuklarımızın geleceği, ailelerin cüzdanına ya da piyasaların insafına bırakılamaz. Eğitim, yurttaşların en temel hakkıdır ve bu hakkı savunmak hepimizin ortak görevidir.” Haber Merkezi