Faiz düşse ne olacak vatandaşın ev alacak parası yok…

Değerli okurlarım, genelde kültür ve siyaset konularında yazıyorum. Ama zaman zaman ulusal basından seçtiğim, çok yararlı bilgiler taşıdığına inandığım yazıları da sizinle paylaşıyorum. Remzi Özdemir'in bugünkü makalesi de onlardan biri. Gelin birlikte okuyalım.

İnşaat sektörü belki de son 20 yılın en sıkıntılı döneminden geçiyor. Maliyetler artıyor, konut satışları istenen seviyeye ulaşamıyor, müteahhitler yeni projelere başlamakta isteksiz davranıyor. Sektörde kiminle konuşsanız aynı cümleyi duyuyorsunuz: Faizler düşsün, konut satışları yeniden canlanır.

İyi de nasıl canlanacak?

Türkiye'de inşaat sektörünün yaşadığı sorunu yalnızca yüksek faizle açıklamak, meselenin en önemli bölümünü görmezden gelmek demek. Çünkü bugün Türkiye'de konut piyasasının önündeki en büyük engel sadece kredi maliyeti değil, vatandaşın satın alma gücünü kaybetmiş olması.

Son üç yılda Türk halkı sistematik biçimde fakirleştirildi. Gelirler enflasyonun gerisinde kaldı, hayat pahalılığı ücretleri eritti, tasarruf yapabilen insan sayısı giderek azaldı. Artık mesele insanların ev almak istememesi değil, ev alabilecek ekonomik güce sahip olmaması.

İstanbul'da ortalama bir konutun fiyatı 5 milyon liraya dayanmış durumda. Bir vatandaşın bu evi alabilmesi için 2 milyon lira peşinat verdiğini, kalan 3 milyon lirayı bankadan kredi çekerek karşılamaya çalıştığını düşünelim. Bugünkü faiz koşullarında bu kredinin aylık taksitlerini hangi ücretli çalışan ödeyebilir?

Üstelik mesele yalnızca kredi taksiti de değil. İnsanların mutfak masrafı, kira, eğitim, ulaşım ve faturaları var. Ay sonunu getirmekte zorlanan bir aileye 3 milyon liralık konut kredisi kullanmasını nasıl önereceksiniz?

FAİZDEN ÖNCE ALIM GÜCÜNE BAKIN

Ekonomi yönetiminin enflasyonla mücadelede tercih ettiği ücret politikası da konut piyasasını doğrudan etkiliyor. Gerçekleşen enflasyon yerine beklenen enflasyon üzerinden yapılan zamlar, özellikle beyaz yakalı çalışanların gelirlerinde ciddi bir erozyona yol açtı.

Yıllarca düzenli geliri, birikimi ve kredi ödeme kapasitesi sayesinde konut piyasasının en önemli alıcı kitlesini oluşturan beyaz yakalılar bugün kendi yaşam standartlarını korumakta zorlanıyor.

Bir zamanlar maaşından tasarruf ederek ev sahibi olmayı planlayan çalışan, bugün ay sonunu nasıl getireceğini hesaplıyor.

Karnını doyurmaya çalışan insan nasıl ev alacak?

İşte inşaat sektörünün görmesi gereken asıl gerçek bu.

Müteahhitler haklı olarak yüksek finansman maliyetlerinden, artan işçilik ve malzeme giderlerinden şikâyet ediyor. Ancak konutun maliyetinin artması, o konutu satın alabilecek insan sayısını da otomatik olarak artırmıyor. Bir tarafta sürekli yükselen maliyetler, diğer tarafta satın alma gücü eriyen milyonlar var. Bu iki gerçek arasındaki makas açıldıkça konut piyasasının dengelenmesi de zorlaşıyor.

ÜST GELİR GRUBU DA NEDEN KONUT ALMIYOR?

Peki, diyeceksiniz ki konut sadece ücretli çalışanlara satılmıyor. Üst gelir grubu var, yatırımcı var, elinde nakit parası bulunan insanlar var. Faizler düştüğünde onlar devreye girmez mi?

İşte orada da başka bir sorunla karşılaşıyoruz.

İki yıllık Hazine tahvili faizlerinin yüzde 41 seviyesinde olduğu bir ortamda, elinde nakit bulunan yatırımcı neden parasını hemen konuta bağlasın? Üstelik döviz cephesindeki beklentiler de yatırım kararlarını etkiliyor. Piyasada doların mevcut seviyelerinin uzun süre korunamayacağını düşünen, kurda yukarı yönlü hareket bekleyen ciddi bir yatırımcı kitlesi bulunuyor.

Bugün yatırımcıya Türkiye'de ne ucuz diye sorsanız, önemli bir bölümünden alacağınız cevap döviz olacaktır. Parasını konuta bağlamak yerine dövizde beklemeyi tercih eden bir yatırımcıyı hangi faiz indirimi ikna edebilir?

Elbette faizlerin düşmesi konut kredilerini ucuzlatabilir ve ertelenmiş talebin bir bölümünü harekete geçirebilir. Ancak bu, konut piyasasının kendiliğinden eski günlerine döneceği anlamına gelmiyor. Çünkü konut fiyatları ile hane halkının gelirleri arasındaki uçurum hâlâ ortada.

İnşaat sektörünün bugün yaşadığı kriz, yalnızca finansman krizi değil, aynı zamanda bir gelir ve talep krizi.

Sektör temsilcileri faiz indirimi beklemeye devam edebilir. Ancak ekonomi yönetimi ücret politikasıyla vatandaşın alım gücünü yeniden inşa etmeden, gelir dağılımındaki bozulmayı düzeltmeden ve konut fiyatlarıyla gelirler arasındaki makası daraltmadan bu beklentinin gerçekleşmesi oldukça zor.

Çünkü bir ülkede insanlar ev alamıyorsa sorun sadece konut kredisinin pahalı olması değildir. Bazen asıl sorun, insanların artık ev alabilecek kadar kazanamamasıdır.

Türkiye'de bugün tam olarak yaşanan da bu.

Faizler düşebilir, kredi muslukları açılabilir. Ama vatandaşın cebinde para yoksa o musluklardan akan suyun kime faydası olacak?

Benim gördüğüm şu: İnşaat sektörü için kısa vadede umutlanmak için çok fazla neden yok. Faiz indirimi tek başına kurtarıcı olmayacak. Vatandaş yeniden para biriktirebilir, gelirine güvenebilir ve geleceğini planlayabilir hale gelmeden konut piyasasında kalıcı bir canlanma beklemek hayalcilik olur.

Kısacası mesele faiz değil, mesele fakirleşen Türkiye!

Remzi Özdemir

YENİÇAĞ GAZETESİ

16 KASIM 2026