HÜRMÜZ’DEKİ KESİNTİ LNG TAŞIMACILIĞINDA MALİYETLERİ KATLADI
Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumunun (GECF) Temmuz 2026 Aylık Gaz Piyasası Raporu'ndan derlenen bilgilere göre, Hürmüz Boğazı'ndaki kesintinin ardından LNG taşımacılığında gemi kiralama, deniz yakıtı ve savaş riski sigortası maliyetlerinde sert artış yaşandı.
Hürmüz Boğazı'nın Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) LNG ihracatı için tek deniz çıkışı olduğuna işaret edilerek, bu iki ülkenin küresel LNG arzının yaklaşık beşte birini karşıladığı belirtildi. Bu nedenle boğazdaki kesinti, Katar ve BAE kaynaklı sevkiyat kaybını kısa sürede küresel LNG taşımacılığı ve teslimat piyasasına yansıttı.
- Katar ve BAE kaynaklı sevkiyatlar durma noktasına geldi
Gemilerin yeni yük almak üzere yeniden piyasaya dönememesi, spot piyasadaki kullanılabilir gemi kapasitesini daralttı. Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı güzergahındaki güvenlik riskleri de LNG gemilerinin Ümit Burnu çevresindeki daha uzun rotalara yönelmesine neden oldu.
Rapora göre, bu rota değişikliği, Atlantik Havzası ile Asya-Pasifik arasındaki LNG seferlerine 15 ila 20 gün ekledi. Gemilerin daha uzun süre seferde kalması, aynı miktarda LNG'nin taşınması için daha fazla gemiye ihtiyaç duyulmasına ve spot piyasadaki kapasitenin azalmasına yol açtı.
Süveyş Kanalı'nı kullanan LNG gemisi sayısı 2021'de 509 iken 2025'te 140'a geriledi. Aynı dönemde Panama Kanalı'nı kullanan LNG gemisi sayısı da 251'den 32'ye düştü. Böylece Ümit Burnu, küresel LNG ticaretinde başlıca alternatif güzergahlardan biri haline geldi.
Günlük gemi kiralama bedeli 235 bin dolara çıktı
Kullanılabilir gemi kapasitesindeki daralmanın ardından üç yakıtlı dizel-elektrik (TFDE) tipi LNG gemilerinin günlük spot kiralama bedeli, şubat başındaki 5 bin dolardan mart başında 235 bin dolara yükseldi.
TFDE tipi gemilerin aylık ortalama günlük kiralama bedeli şubattaki 18 bin dolardan martta 108 bin dolara çıktı. Buhar türbinli gemilerin aylık ortalama günlük kirası ise aynı dönemde 3 bin dolardan 50 bin dolara yükseldi.
Ümit Burnu'na yönelen gemilerin yakıt ikmal talebini sınırlı sayıdaki limanda yoğunlaştırması da deniz yakıtı primlerinin yüksek kalmasında etkili oldu.
Tek geçişin savaş riski sigortası 25 milyon dolara ulaştı
Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik riskleri, LNG taşımacılığının sigorta maliyetlerini de önemli ölçüde artırdı. Çatışmalar öncesinde geminin gövde ve makine değerinin ortalama yüzde 0,25'i düzeyinde olan ek savaş riski primi, Hürmüz Boğazı geçişlerinde yüzde 5 ila yüzde 10 aralığına yükseldi. Böylece 250 milyon dolar değerindeki bir LNG gemisinin Hürmüz Boğazı'ndan tek geçişi için savaş riski sigortası maliyeti 25 milyon dolara kadar çıktı. LNG yüklerine yönelik sigorta primleri de çatışmaların en yoğun döneminde kargo değerinin yüzde 10 ila yüzde 20'sine ulaştı.
GECF, 2030'a kadar küresel ölçekte yaklaşık 250 milyon ton/yıl yeni LNG sıvılaştırma kapasitesinin devreye alınmasını bekliyor.
Kaynak: https://www.gecf.org/