ORTA KORİDOR
Orta Koridor, Çin’i Avrupa’ya bağlayan ve Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından büyük ilgi gören çok modlu bir ulaşım koridorudur.
Orta Koridor, Dostyk veya Khorgos/Altynkol üzerinden Çin ile Kazakistan’ı birbirine bağlamakta, Kazakistan’ı demiryolu ile geçerek Aktau Limanına bağlamakta, Hazar Denizi’ni geçerek Bakü/Alyat Limanına ulaşmakta, Azerbaycan ve Gürcistan’ı demiryolu ile geçmekte, sonrasında ise ya Türkiye üzerinden demiryolu ile ya da Karadeniz’i geçerek Avrupa’ya ulaşmaktadır.
Kasım 2022’de Azerbaycan, Gürcistan, Kazakistan ve Türkiye arasında, Orta Koridorun iyileştirilmesi için gereken öncelikli yatırımların ve eylemlerin belirlendiği bir “Yol Haritası” imzalandı. Haziran 2023’te Azerbaycan, Gürcistan ve Kazakistan ortak bir lojistik işletmecisinin oluşturulmasını kararlaştırdılar. Aynı zamanda, Dünya Bankası, AB, EBRD, Asya Kalkınma Bankası ve diğer çok taraflı kalkınma bankaları ile ikili ortaklar, teknik yardım ve yatırım sağlama konusundaki desteklerini ve ilgilerini teyit etmişlerdir.
Orta Koridor çoğunlukla bölgesel bir koridor olarak kalacak ve 2030 yılına kadar kıtalararası ticaret toplam ticaret hacminin yüzde 40’ından azını temsil edecektir. Hazar Denizi üzerinden gerçekleşen toplam akışın yaklaşık 4 milyon tonu, konteyner taşımacılığına yönelik öngörülen talebi temsil etmektedir. Orta Koridorda iyileştirmelerin yapılmaması durumunda taşımacılık talebi öngörülen artıştan yüzde 35 daha düşük olacaktır. Avrupa ile Kazakistan arasındaki ticaret ve Avrupa ile Çin arasındaki ticaret, Orta Koridor üzerinden gerçekleşen transit yük taşımacılığı hacimlerinin en büyük bölümünü oluşturacaktır. Çin ile Avrupa arasındaki ticaret, 2030 yılına kadar koridor kullanımında gerçekleşecek artışın en büyük bölümünü oluşturacaktır
Kazakistan, Orta Koridor boyunca yıllık konteyner trafiğini 2025'te yaklaşık 77.000 TEU'dan 2029'a kadar 300.000 TEU'ya çıkarmak istiyor. Ocak-Ağustos 2026 TITR ile 44.200 TEU konteyner taşımacılığı. Yıllık %+%58. Çin'den 419 konteyner treni
Ocak–Eylül 2026. Azerbaycan üzerinden 12 milyon tondan fazla transit yük taşındı. Yıllık %+14,5.
Doğu–Batı ulaşımı: +%20,2. Bakü Limanı konteyner taşıması: 100.000 TEU. Yıllık %+29. Kuru kargo taşıması: 1,73 milyon ton, +%71. Bakü Limanı'nın konteyner taşıma kapasitesi yıllık 160.000 TEU'ya yükseldi ve uzun vadeli genişleme hedefi 500.000 TEU'dur.
Ocak–Eylül 2026. Poti Limanı 525.211 TEU ile yıllık %9 büyümeyi temsil ediyor.
Nominal yıllık kapasitesi yaklaşık 600.000 TEU'dur. Yönetim, 2026 yılında ek ekipman ve operasyonel iyileştirmelerle desteklenen yaklaşık 650.000 TEU veri üretim bekliyor.
Aktau: Yeni konteyner merkezinin ilk aşaması faaliyette, yıllık yaklaşık 140.000 TEU kapasiteyle. İkinci aşamanın 2027–2028 yıllarında toplam kapasiteyi 240.000 TEU'ya çıkarması bekleniyor.
Kuryk: Liman altyapısının genişletilmesi ve Sarzha çok amaçlı terminali. Hazar Denizi: Kazakistan tarafından sipariş edilen altı yeni konteyner gemisi, teslimatları 2027–2028 yılları arasında planlanıyor. Bakü Limanı'nın yıllık 500.000 TEU konteyner kapasitesine genişletilmesi.
Orta Koridor sadece Çin ile Avrupa arasında bir demiryolu bağlantısı değildir.
Çin → Kazakistan → Aktau/Kuryk → Hazar Denizi → Bakü/Alat → Azerbaycan → Gürcistan → Poti/Batumu → Karadeniz → Avrupa pazarlarıdır.