‘Rum kızını sevmenin bedelini ödettiler’
Edirne’nin Havsa ilçesine bağlı Hasköy’de, işgal yıllarından günümüze ulaşan yürek burkan bir aşk hikâyesi… Bir Rum kızına gönül veren İbrahim Ürer, bu sevdanın bedelini ağır işkencelerle ödedi. Yunan askerleri tarafından gözaltına alınarak götürülen Ürer, Pandilli Yüzbaşı ve Şaban Çavuş’un cesur müdahalesiyle ölümün kıyısından kurtarıldı. Aradan geçen yıllara rağmen acısı dinmeyen bu olay, 104 yıl sonra bir ailenin hafızasında hâlâ ilk günkü gibi yaşıyor.
Edirne’nin Havsa ilçesine bağlı Hasköy’de, köyün kurtuluşunun 104. yıl dönümü 23 Kasım Pazartesi günü düzenlenecek törenlerle kutlanacak. Kurtuluş yıl dönümü vesilesiyle geçmişin izini süren 85 yaşındaki Remzi Ürer, babası İsmail Ürer’den dinlediği işgal yıllarına ait acı hatıraları paylaştı.
Hasköy, işgal yıllarını büyük bir yıkım yaşamadan atlatırken, bir aşk hikâyesi bir ailenin hafızasında derin bir yara bıraktı. Bir Rum kızına gönül veren amcası İbrahim Ürer’in yaşadıklarını anlatan Remzi Ürer, yıllar geçse de unutulmayan o acı dolu günleri hüzünle dile getirdi.
Hasköy’ün kurtuluşuna tanıklık eden tarihi olaylar ve bir sevdanın ağır bedelini anlatan bu hikayeyi Edirneli Gazeteci Nadir Alp kaleme aldı.
Hasköy’de yaşayan 85 yaşındaki Remzi Ürer, babası İsmail Ürer’den dinlediği işgal yıllarını anlatırken zaman zaman duraksadı, zaman zaman gözleri doldu. O günleri yaşamamış olmasına rağmen, babasının anlattıklarını ilk günkü gibi yüreğinde taşıdığını söyledi.
Babasının anlattığına göre, Kırklareli istikametinden Hasköy’e girişteki köprü başında o yıllarda Türklere ait bir karakol vardı. Karakolun sorumlusu Şaban Çavuş, 12 yıl askerlik yapmış, savaş bitince de köydeki Kamil Ağa’ya içgüveysi olarak kızıyla evlenerek Hasköy’de kalmıştı.
Savaşın gölgesinde bir köy
Savaşın en hararetli günlerinde Yunan Ordusu, köyün karşısındaki çeşme civarına kadar geldiğinde köyde büyük bir korku yaşanmıştı. Bölgeden sorumlu Türk komutan Pandilli Yüzbaşı, Şaban Çavuş’a köydeki ağalarla görüşerek Yunanlıların köye girip zarar vermemesi için yiyecek hazırlayarak çeşmeye getirmesini emretti. Köylülerin hazırladığı erzak sayesinde işgal güçleri çeşme yakınında konakladı, köye girmedi.
Ürer, babasının o günleri şöyle anlattığını söyledi:
“Yunanlıların Geçkinli Köyü’nde karakolu varmış. Pandilli Yüzbaşı, Şaban Çavuş ve köydeki ağaların keserek ikramda bulundukları kuzular sayesinde işgalciler köye girmemişler. Köyün alt bölümünde Hristiyanlar yaşarmış. Hatta o dönemde bir de kilise varmış. Buna rağmen yabancı askerler, köye zarar vermeden köy kenarından geçerek Edirne istikametine hareket etmişler.”
Cafer Tayyar Paşa’nın esir düşmesi
O günlerde bölgede bulunan Cafer Tayyar Paşa’nın, Bostanlı Köyü yakınlarındaki koruda yaralı halde köye sığındığını da aktaran Ürer, o acı hatırayı şöyle dile getirdi:
“İhbar üzerine Cafer Tayyar Paşa, Yunanlılara esir düşmüş. Birkaç yıl süren esaretin ardından Yunan Başkomutanı General Nikolaos Trikopis ile esir takasıyla Cafer Tayyar Paşa kurtarılmıştı.”
Rum kızını sevmenin bedeli
Ancak Ürer ailesinin yüreğinde en derin izi bırakan olay, amcası İbrahim Ürer’in yaşadıkları oldu. Amcası, köyde yaşayan bir Rum kızını sevmişti. Kızın babasının, işgal sırasında köyden geçenlere şikayet etmesi üzerine İbrahim Ürer gözaltına alınarak Edirne’ye doğru götürüldü.
O haberi alan Pandilli Yüzbaşı ile Şaban Çavuş, bir an bile düşünmeden atlarına atlayıp amcasını kurtarmak için yola çıktı.
Ürer, o anları babasından dinlediği gibi, sesi titreyerek anlattı:
“Amcamın gözaltına alındığı haberini alan Pandilli Yüzbaşı ile Şaban Çavuş, atlarına atlayarak amcamı işgal kuvvetlerinin elinden almak üzere yola çıkmışlar. İskender Köyü yakınlarında amcama ulaşmışlar. Zor bela amcamı Yunanlıların elinden alarak köye getirdiler. Amcamı çok dövmüşler. Geldiğinde koyun kesip derisini amcamın vücuduna sarmışlar. Kurtarmasalar belki de öldüreceklerdi. Uzun süre amcam kendine gelemedi. Kurtuldu ama acısını yıllarca çekti.”
Remzi Ürer için bu, sadece bir savaş anısı değil. Bir ailenin yüreğinde yıllarca kapanmayan bir yara, bir köyün hafızasında silinmeyen bir hüzün. Haber Merkezi