Sıcak çarpması deyip geçmeyin!

Son günlerde ülke genelinde etkisini artıran aşırı sıcaklar, ciddi sağlık risklerini de beraberinde getiriyor. Edirne Eczacı Odası Eğitim ve Akademi Komisyonu Üyesi Dr. Serpil Tütüncü, özellikle risk grubundaki vatandaşları uyararak ölümcül sonuçlar doğurabilen sıcak çarpması (hipertermi) tehlikesine karşı dikkatli olunması gerektiğini belirtti. Tütüncü, “Sıcak çarpması ciddi organ hasarlarına neden olabilir ve acil profesyonel tıbbı müdahale gerektirir” dedi.

Dr. Tütüncü, vücut ısısının 40°C veya üzerine çıkmasıyla başlayan bu durumun, acil profesyonel tıbbi müdahale gerektiren hayati bir süreç olduğunun altını çizdi. Özellikle yaşlılar, hamileler, çocuklar ve kronik hastalığı bulunan kişilerin risk altında olduğunu belirten Tütüncü, şunları kaydetti:

“Normal şartlarda vücut, terleme yoluyla veya damarları genişleterek fazla ısıyı dışarı atar. Ancak çok yüksek sıcaklık, nemli ortamlar, yoğun fiziksel aktivite veya kronik hastalıklar gibi durumlar bu doğal soğutma sistemini devre dışı bırakabilir. Vücut ısısı genellikle 40∘C veya üzerine çıktığında sıcak çarpması tanısı konulur. Sıcak çarpması, beyin, kalp, böbrekler ve kaslar gibi hayati organlarda ciddi hasara yol açabilir. Erken teşhis ve hızlı müdahale, bu durumun olumsuz sonuçlarını önlemede kritik öneme sahiptir.

SICAK ÇARPMASININ NEDENLERİ?

Uzun süre yüksek sıcaklıklara (doğrudan güneş ışığına) maruz kalma, yüksek nem oranı, yoğun fiziksel aktivite, yetersiz sıvı tüketimi, bazı ilaçlar özellikle idrar söktürücü ilaçlar, tansiyon ilaçları,  alerji ilaçları, antidepresanlar, beta blokör ilaçlar terlemeyi azaltarak vücut ısısının daha fazla artmasına neden olabilirler. Yine kalp hastalıkları, şeker hastalığı, böbrek hastalıkları, tiroid bozuklukları gibi kronik hastalıklarda ısı düzenleme mekanizmasının fonksiyonu azalabilir ve yüksek ısı maruziyetinde yeterince savunma yapamazlar. Aşırı kilo da sıcak çarpması riskini artırır. Aşırı kilolu kimselerde daha fazla ısı üretilir ve bu ısı yağ dokusunda hapsedilerek ısı artışını artırır. Sıcak çarpmasında yaş faktörü de önemlidir. Bebeklerde ve küçük çocuklarda ter bezleri yeterince gelişmemiştir. Yaşlılarda da yaşlılığa bağlı ter bezleri küçüldükleri için yüksek ısıya bu guruplar daha duyarlıdır. Hamileler de ısıya duyarlı bir gruptur.

SICAK ÇARPMASININ BELİRTİLERİ

Vücut sıcaklığının yükselmesi, 40 derece ve üstünde olması, şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi, halsizlik ve bitkinlik, bulantı ve kusma, bilinç bulanıklığı, hızlı nabız, cildin sıcak ve kuru olması. Sıcak çarpmasından korunmak için gün içinde bol su tüketin. Susamayı beklemeden sıvı alın. Saat 11-16 arasında mümkün olduğunca dışarı çıkmayın. Açık renkli hafif ve bol kıyafetler tercih edin. Şapka ve güneş gözlüğü kullanın. Ağır ve yağlı yiyeceklerden kaçının. Kapalı araçlarda çocukları, yaşlıları veya evcil hayvanları bırakmayın. Fiziksel aktiviteleri serin saatlerde yapın.

İLK YARDIM

Sıcak çarpmasından şüphelenilen kişi hemen serin ve gölge bir ortama alınmalıdır. Fazla sıkı giysileri gevşetilmelidir. Soğuk uygulama yapılmalıdır. Bilinci açıksa su içmesi sağlanmalı, bilinç kaybı varsa ağızdan hiçbir şey verilmemeli ve hemen 112 çağrı merkezi aranmalıdır. Unutmayalım, sıcak çarpması ciddi organ hasarlarına neden olabilir ve acil profesyonel tıbbı müdahale gerektirir.” Haber Merkezi