0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Recep Çınar

“Bir dilin kelimeleriyle düşüncesini sözlü olarak anlatmak” olarak tarif edilen konuşma, insanoğlu için Allah’ın büyük nimetlerindendir. Bir atasözümüzde öyle demiyor mu; “İnsan konuşa konuşa,  hayvan koklaşa  koklaşa anlaşır!”

Konuşmanın da (dil) birçok çeşitleri var. Bu konuda söylenmiş güzel sözler olduğu gibi birçok Hadis ve Ayetler de var.

Mesela; “İki şey aklın eksikliğini gösterir; konuşulacak yerde susmak, susulacak yerde konuşmak.”(Sadi Şirazi.

Bir Hadiste; “Allah’a ve ahret gününe inanan, ya hayır söylesin ya da sussun! ” (Buhârî, Edeb, 31, 85).

Kur’an-ı Kerim ise bize en güzel örneklerle açıklama yapıyor!

Kibarca konuş:
“Biz, İsrailoğulları’ndan: “Allah’tan başkasına kul olmayın, ana-babaya, yakınlara (akrabaya), yetimlere ve miskinlere (fakirlere)  ihsanda bulunun, insanlara güzel söz söyleyin, namazı (hakkıyla) kılın, zekâtı verin” diye misak (sözleşme) almıştık. Sonra da sizden pek azınız hariç, (misakınızdan geri) döndünüz. Ve siz, yüz çeviren kimselersiniz.” (Bakara:83).

Gerçeği konuş: “Geceyi gündüzün içine sokarsın ve gündüzü gecenin içine sokarsın. Canlıyı ölüden çıkarırsın ve ölüyü canlıdan çıkarırsın. Ve dilediğin kimseyi hesapsız rızıklandırırsın.” (A.İmran:27).

Adaleti konuş: “Yetimin malına, o en kuvvetli çağına gelinceye kadar, en güzel şekliyle olmadıkça yaklaşmayın. Ölçü ve tartıyı adaletle yerine getirin. Kimseyi gücünün dışında (bir şey ile) sorumlu tutmayız. Söylediğiniz zaman, yakınınız olsa bile, artık adaletle söyleyin. Allah’ın ahdini yerine getirin (ifa edin). Böylece tezekkür edersiniz (düşünür) diye, (Allah) işte böyle, size onunla vasiyet (emir) etti.” (Enam:152)

Zarifçe konuş: “Rabbin, sadece kendisine kulluk etmenizi, ana babanıza iyi davranmanızı kesin bir şekilde emretti. Onlardan biri veya ikisi senin yanında yaşlanırsa, kendilerine “of!” bile deme; onları azarlama; ikisine de güzel söz söyle.” (İsra:23).

Dürüst/Nazikçe konuş: “Eğer Rabbinden umduğun (beklemek durumunda olduğun) bir rahmet için onların yüzlerine bakamıyorsan, hiç olmazsa kendilerine gönül alıcı söz söyle.” (İsra:28).

Yumuşak dilli konuş: “Ona (Firavun’a) yumuşak söz söyleyin. Belki o, aklını başına alır veya korkar.” (Ta-Ha: 44).

Yalansız konuş: “Durum böyle. Her kim, Allah’ın emir ve yasaklarına saygı gösterirse, bu, Rabbinin katında kendisi için daha hayırlıdır. (Haram olduğu) size okunanların dışında kalan hayvanlar size helal kılındı. O halde, pislikten, putlardan sakının; yalan sözden sakının.” (Hac: 30).

Anlamlı Konuş: “Onlar ki, boş ve yararsız şeylerden yüz çevirirler.” (Mü’mimun: 3).

Düzgün Konuş: “Ey iman edenler! Allah’tan korkun ve doğru söz söyleyin.” (Ahzab: 70).

Bizi, her konuda bilgilendiren ve bize yol gösteren yüce kitabımız, konuşmalarımızda da neye ve nasıl dikkat edeceğimizi, kırıcı değil yapıcı olmamız gerektiğini açıkça bildiriyor. Toplum olarak bu konuda da dil ve üslubumuzdan maalesef uzaklaştık!

Bilhassa son yüzyılda her şeyimiz değişti!

Başta alfabemiz! Yüzyıllarca kullandığımız Arapça alfabemiz.

1 Kasım 1928 tarihinde 1353 sayılı kanun ile değiştirildi! (Harf Devrimi veya Harf İnkılâbı ile).

Var mı dünyada bizden başka alfabesi değiştirilen bir ülke?

Değiştirildi de ne oldu? Bir anda bütün millet okuma ve yazmadan koparıldı! Bu da yetmedi! Arapça, Farsça ve Türkçe’den oluşan zengin dilimize, pek çok ülkeden kelimeler katıldı. Beykent Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Günay Karaağaç’ın 10 yıllık çalışması sonucunda hazırlanan sözlüğe göre, Türkçede, aralarında Çince, İngilizce, Fransızca, Ermenice, Rumence, Yunancanın da bulunduğu 20 bini aşkın sözcük var..

Halbuki Türkçe’nin imparatorluk dili olmasının, çok sayıda komşu ülkeye sözcük vermesine neden olmuştur.

Şunu iyi bilelim ki;

Arapça, “İlim dili”dir. Kur’an Arapça inmiştir, ilimler de insanlığa onunla bildirilmiştir.

Farsça, Edebiyatta üstündür, Edebiyat dilidir.

Türkçe ise,  Konuşmada üstündü!  konuşma dilidir.

Bu üç özelliği dilde bir araya toplayan Osmanlı ecdadımız, insanlığa örnek olacak zengin bir dil oluşturmuştur.

Her yıl  13 Mayıs’ta Karaman’da  Türk Dili Bayramı kutlanır. Karamanoğlu Mehmet Bey 747 yıl önce Türkçenin ilk kez resmi dil kabul edildiği fermanını vermişti. İyi de şimdi nerede o Türkçe?

Bugün Türkçe’de yaklaşık 5.000 ile 6.000 arasında sadece Fransızca kökenli yabancı kelime bulunmaktadır!

İşte batı hayranlarının yaptıkları. Neyimizi değiştirmediler ki!

Dostça kalın…