Hukukçular, tarım arazilerinde villa, bungalov ve hobi bahçesi gibi yapılaşmaların büyük ölçüde yasaklandığı belirtilirken, izinsiz yapıların yıkılacağı ve ilgililerin para ve hapis cezasıyla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunuldu.
Tarım ve Orman Bakanlığınca sağlanan Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik, Resmi Gazete’de yayımlanarak şahsa girdi. Yönetmelikle Türkiye’nin toprak ve arazisinin belirlenmesi ile bu varlığın kullanımının usulü ve esasları düzenlendi.
Yönetmelik planı anlaşması yapılarda ve tarımsal arazi kullanımlarında izin verilmesi ve toprak dışı koruma dağıtımlarının uyulması zorunlu olacak. İzinsiz tüm yapıların yıkılması ve arazinin yönetimine uygun hale getirilmesi gereken belediyelere veya il özel idarelerine bildirilecektir. İlgili belediye veya il özel idaresi bir ay içinde yıkımı gerçekleştirecek ve arazinin yönetimine uygun hale getirilmesini sağlayacak.
“ARTIK TARIM PROGRAMI VİLLA VE BUNGALOV GİBİ YAPILAR YAPILAMAYACAK”
Gayrimenkul Hukuku Enstitüsü Başkanı Ali Yüksel, Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu’nun 2005 yılında kişilerin girdiğini anımsatarak, kanunun ana amacının “toprak yönetimi ve arazileri korumak ve sürdürülebilir şekilde işlenmesik” olduğunu ifade etti.
Kanuna anlaşma hakları ile orman veya meralarda kaçak yapılaşmanın son yıllarda arttığı, Kovid-19 döneminde ise bu alanlara bağ evi, köy evi, kooperatif hissi, kulübe, çiftlik evi ve bungalov gibi yapıların yoğun şekilde gerçekleştiği ile sonuçlanan Yüksel, devam etti:
“İzinsiz yapılan ve ‘tarım alanı gecekonduları’ olarak da sunulan bu plansız yapıların Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Kurumu Bakanlığının tüm uyarılarına rağmen alınıp satıldığını görebiliyorsunuz. 2005’teki kanundan önce yapılan değişiklikler kazanılmış haklar vardır.”
YÖNETİLMEDE İZİN VERİLEN YAPI TÜRLERİ
Ali Yüksel, yeni yönetimle anlaşma amaca yönetilen, depolama ve saklama tesislerine, bozulabilecek işlere müdahaleyi desteklemek amacıyla yapılan bağ evlerine ve enerji ihtiyacını karşılamak amacıyla yapılan küçük çapta güneş santrali enerjii tesislerine izin verildiğini belirtti, “En verimsiz arazilerde yetiştirilebilen işletmeler ve enerji tesisleri ise özel olarak izin vermektir. Buna göre izinli bağ evleri yemlenmiştir.” diye konuştu.
Tarım dışı kullanım amaçlı talepler için Toprak Koruma Kurulu kurulumu vurgulayan Yüksel, kuru marjinal tarım arazilerinde yapılan tarım dışı kullanımların geçerlilik tarafından izne bağlanacağını söyledi.
“KAÇAK YAPI YIKILACAK, PARA VE HAPİS CEZASI UYGULANACAK”
Gayrimenkul Hukuku Enstitüsü Başkanı Yüksel, yönetmeliğe aykırılık halinde hem kaçakçılığın kırılması hem de para ve hapis cezası uygulanacağını belirtti, “Kaçak yapıyı yıktırmak belediye ve kaymakamlıkların görevidir. Bunların işlem yapmaması halindelik kendisi de yıkılabilecektir. Plan ve projelerine aykırı hareket edilmesi bozulan Bakanlığın her yerdesi için para cezası uygulaması ve projeye uygulanması için harcanan iki ay süre.” tasarruf kullanıldı.
Sürenin sonunda aykırı kullanımların devam etmesi durumunda faaliyetin durdurulacağını ve idari para cezasının üç katı olarak uygulanacağını vurgulayan Yüksel, arazinin planı üretime uygun hale getirilmesi için yıkım ve temizleme masraflarının sorumlulardan tahsilatını, bu bedelin bazı gecelik yüzde 100 fazlasının alınacağını anlattı.
Yüksel, bu bedelin tahsil edilememesi durumunda belediyelere ve il özel idarelerine devletten yapılan ödemelerden kesinti uygulanacağını kaydederek, yönetmeliğe uyulması ve arazinin planı üretime uygun hale getirildiğinin belirtilmesi halinde kısıtlamaların ve hak mahrumiyetlerinin ortadan kalkacağını bildirdi.
Ali Yüksel, “Tarım arazilerini yönetmeliğe aykırı şekilde bölerek ya da çok hisli hale getirerek satışına aracılık etmeyen emlak firmaları da buralarda izinsiz yapı tesislerin inşaatına ve projesine destek veren mühendis ve mimar gibi kişilere de ceza alacak.” şeklinde konuştu.
“ARAZİLER ADETA GİZLİ BİR ŞEKİLDE İMARA AÇILIYOR”
Gayrimenkul Hukuku Derneği Başkanı Ali Güvenç Kiraz da burada amacın “tarımsal yayılmanın korunması ve mevzuata aykırı yapılaşmanın tarımın önünü kesmemesi” olduğunu belirterek, düzenlemenin kırsal alanların gerçekleşebilir yapı türlerini, ölçüleri ve amaç kullanımlarını tanımladığını söyledi.
Son yıllarda Türkiye’de turizm, şehircilik ve yönetim amaçlı arazilerin kullanımıyla ilgili yöntemlerin göz ardı edilmesiyle imar mevzuatına aykırı bazı yerlerde ortaya çıkan Kiraz, şu şekilde devam etti:
“Ekolojik tarım arazilerindeki yapıların yanı sıra tarım arazilerinde son zamanlarda artan hobi bahçeleri veya bungalovlarla imar mevzuatının delin güvenli olduğunu ve bu arazilerin gerçekten bir şekilde imara açıldığı görülüyor. ve İklim Bakanlığı tarafından tam anlamıyla ‘milli bir dava’ yürütülüyor. Üç bakanlık tarafından özellikle Çanakkale ve Balıkesir’de imar mevzuatına aykırı yapılaşmanın önünü kesecek şekilde son 2 yılda genelgeler yayımlandı ve bu illerde imar mevzuatına aykırı yapılaşma oldu.”
“ARAZİLERDEKİ YAPILAŞMA İZNİ VALİLİKLERDEN YA DA İL ÖZEL İDARELERDEN ÖĞRENİLEBİLİR”
Ali Güvenç Kiraz, yönetimin yönetiminin amaçlanan kullanım yapılaşma konusunda esaslarının dışsal olarak düzenlenmesini, yeni bir kurul oluşumunu ve istisnai kullanımların (jeotermal, savunma, madencilik gibi) sınırlarının çizildiğini anlattı.
Artık tarım arazilerinde kurulu tüm hobi bahçeleri veya bungalov tarzındaki yapıların kanuna ve yönetmeliğe aykırı olduğunu kabul etmeyi vurgulayan Kiraz, şu uyarılarda bulundu:
“Buna devam yöneticileri idari para cezaları ve yıkma kararları dışında 3 ömürleri boyunca para cezası ile karşı karşıya kalacak, aleyh Cumhuriyet savcılıklarına suç duyurusunda bulunulacak ve kamu durumu açılacaktır. Bugünden itibaren, bu türden türlerin eski hale getirmelerini, çalışanların yıkmalarını ve bu tür olanları çıkarmamalarını, ilanda/satışta olan yapılar da vatandaşların almamalarını öneriyoruz. Arazilerde ne şekilde yapılaşma izni olup olmadığı valiliklerden ya da il özel idarelerden biliniyordu. Kimsenin bu tür araziler için bir af sınıflandırması içerisinde yer alması gerekiyor.” (aa)
GÜNDEM
07 Nisan 2026GÜNDEM
07 Nisan 2026GÜNDEM
07 Nisan 2026GÜNDEM
07 Nisan 2026GÜNDEM
07 Nisan 2026GÜNDEM
07 Nisan 2026GÜNDEM
07 Nisan 2026Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.