0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Tarım, toplumların ekonomik ve sosyal gelişiminde, gıda güvencesinin sağlanmasında ve doğal kaynakların sürdürülebilir biçimde kullanılmasında önemli bir yere sahiptir. Bu süreçte kadın çiftçiler, üretimin her aşamasında üstlendikleri sorumluluklarla tarımsal kalkınmanın temel aktörleri arasında yer almaktadır. Tohumun toprakla buluşmasından hasada, ürünlerin işlenmesinden pazarlanmasına kadar pek çok aşamada emek veren kadınlar, kırsal yaşamın sürdürülebilirliğine ve aile ekonomisine önemli katkılar sunmaktadır. Bu nedenle 15 Ekim Dünya Kadın Çiftçiler Günü, kadınların tarımsal üretimdeki emeğinin görünür kılınması ve karşılaştıkları sorunlara dikkat çekilmesi açısından anlamlı bir gündür (T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, 2021).

Kadınların tarım ve gıda sistemlerindeki rolü yalnızca üretim faaliyetleriyle sınırlı değildir. Kadınlar aynı zamanda yerel tarımsal bilgi ve deneyimin gelecek kuşaklara aktarılmasında, biyolojik çeşitliliğin korunmasında, ailelerin beslenmesinde ve kırsal toplulukların güçlenmesinde önemli görevler üstlenmektedir. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO, 2023), kadınların tarım-gıda sistemlerindeki katılımının ve güçlenmesinin artırılmasının ekonomik kalkınmayı desteklediğini, hane halklarının refahını geliştirdiğini ve gıda güvencesizliğinin azaltılmasına katkı sağladığını vurgulamaktadır.

Bununla birlikte, kadın çiftçilerin tarımsal üretime sağladıkları katkılara rağmen çeşitli yapısal sorunlarla karşılaştıkları görülmektedir. Toprak mülkiyetine erişimde yaşanan eşitsizlikler, finansman ve tarımsal kredi olanaklarının sınırlılığı, eğitim ve teknolojiye erişimdeki güçlükler, sosyal güvence eksikliği ve ücretsiz bakım işlerinin önemli bir bölümünün kadınlar tarafından üstlenilmesi bu sorunların başlıcalarıdır. FAO’nun (2023) raporuna göre, dünya genelinde tarım-gıda sistemlerinde çalışan kadınların çalışma koşulları erkeklere kıyasla daha güvencesiz olabilmekte; tarımda ücretli çalışan kadınlar, erkeklerin kazandığı her bir dolar karşılığında ortalama 82 sent kazanmaktadır. Bu durum, kadınların tarımsal üretimdeki katkılarının ekonomik ve toplumsal açıdan yeterince karşılık bulmadığını göstermektedir.

Kadın çiftçilerin güçlendirilmesi, yalnızca toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması bakımından değil, aynı zamanda sürdürülebilir tarım ve kırsal kalkınma hedefleri açısından da önem taşımaktadır. Kadınların üretim kaynaklarına, tarımsal eğitime, teknolojiye, finansmana ve pazarlama kanallarına erişimlerinin artırılması; kooperatifleşmenin desteklenmesi ve sosyal güvenlik olanaklarının geliştirilmesi bu alandaki temel ihtiyaçlar arasında yer almaktadır. Nitekim FAO (2023), tarımsal kaynaklara erişimdeki eşitsizliklerin azaltılmasının ve kadınların karar alma süreçlerine daha fazla katılımının desteklenmesinin daha üretken, kapsayıcı ve dayanıklı tarım-gıda sistemlerinin oluşturulmasına katkı sağlayacağını belirtmektedir.

Türkiye’de de kadın çiftçiler, tarımsal üretimin ve kırsal ekonominin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin 2025 yılı açıklamasında, 2024 yılı itibarıyla ziraat odalarına kayıtlı kadın çiftçi sayısının 956.643 olduğu bildirilmiştir (TZOB, 2025). Bu veri, kadınların tarımsal üretimdeki varlığının ve örgütlü üretim içindeki öneminin ortaya konulması bakımından dikkat çekicidir. Bununla birlikte kadın çiftçilerin üretimdeki konumlarının güçlendirilmesi için sosyal güvenlik, gelir elde etme, karar alma süreçlerine katılım ve üretim kaynaklarına erişim gibi alanlarda sürdürülebilir politikaların uygulanması gerekmektedir.

Sonuç olarak 15 Ekim Dünya Kadın Çiftçiler Günü, kadınların tarımsal üretimdeki emeklerini takdir etmenin ötesinde, eşit fırsatlara erişim ve sürdürülebilir kırsal kalkınma hedeflerini yeniden değerlendirmek için önemli bir fırsattır. Kadın çiftçilerin bilgi, deneyim ve üretim kapasitelerinin desteklenmesi; tarımsal verimliliğin, gıda güvencesinin ve kırsal refahın artırılmasına katkı sağlayacaktır. Kadın emeğinin görünür olduğu, haklarının korunduğu ve üretim kaynaklarına eşit erişimin sağlandığı bir tarımsal yapı, daha adil ve sürdürülebilir bir geleceğin temel koşullarından biridir. Bu vesileyle toprağı emekleriyle bereketlendiren, üretimiyle topluma değer katan tüm kadın çiftçilerin 15 Ekim Dünya Kadın Çiftçiler Günü kutlu olsun.

Kaynakça

Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). (2023). The status of women in agrifood systems. Rome: FAO. https://doi.org/10.4060/cc5343en

T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Pamuk Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü. (2021, 15 Ekim). 15 Ekim Dünya Kadın Çiftçiler Günü kutlu olsun. https://arastirma.tarimorman.gov.tr/pamuk/Haber/93/15-Ekim-Dunya-Kadin-Ciftciler-Gunu-Kutlu-Olsun

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB). (2025, 15 Ekim). 15 Ekim Dünya Kadın Çiftçiler Günü. https://www.tzob.org.tr/15-ekim-dunya-kadin-ciftciler-gunu-7/