0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

1939 yılında yaşanan taşkın sonucunda, Karaağaç yolu (Lozan Caddesi) üzerindeki şehir stadyumunun zemininin bozulması üzerine stadın Zindanaltı Mezarlığı’nın bulunduğu alana taşınmasına yönelik girişimlerde bulunulmuştu.

Ancak bu girişimlerden iki yıl önce, 1937 yılında, dönemin Edirne Valisi Osman Şahinbaş, kentte modern bir stadyum inşa edilmesi için gerekli hazırlıkların başlatılması talimatını vermiş ve bu doğrultuda projenin planı ile keşif raporu doğrultusunda hazırlanacak stadyum projesinin 7.000.-TL’lık bir bütçeyi gerektiği belirtilmişti.^[1]

Edirne Valiliğince bu girişimler yapılırken Edirne Belediye Meclisi de,  Belediye Başkanı Şerif Bilgen’in başkanlığında 29 Eylül 1937 tarihinde olağanüstü bir toplantı gerçekleştirmişti. Toplantıda, stadyum yapılması planlanan Zindanaltı Mezarlığı’nın spor teşkilatına devredilmesi kararlaştırılmıştır.^[2]

Yeni Edirne Stadyumunun faaliyete geçmesi amacıyla Edirne Valisi Niyazi Mergen’in döneminde de çalışmalar, denetiminde sürdürülmüş ve her hafta toplantılar yapılmıştır. Alanda 50 işçi çalıştırılırken bunun yetersiz olduğu görüldüğünden çalışan sayısı 120’ye çıkartılmıştır. Alan çift mandalarla sürülmüş, taşlardan temizlenmiş ve düzleştirme, tesviye çalışmaları yapılmıştır.

Bu bağlamda Edirne’nin en büyük ve antik mezarlığı da olan bu alanda uzman bir heyet tarafından mezar taşları incelenip değerlendirilerek koruma altına alınmıştır.

1898–1903 ve 1907–1910 yılları olmak üzere iki dönem Edirne Belediye Başkanı görevinde bulunan Dilaver Bey’in mezarı da bu alandan saygıyla ve İslami koşullar yerine getirilerek bugünkü Selimiye Camii bahçesindeki yere taşınmıştır. Mezarlık alanda yer alan değersiz taşlar da yapılması planlanan büyük bir okul için ayrı bir yerde istiflenmiştir. İnşaatına başlanan bu mekânın yapımının başında “Kültür Parkı” olarak da adlandırıldığı ve burada Trakya’yı kapsayan büyük bir atletizm pisti ile birlikte çeşitli spor etkinliklerinin yapılması planlanmıştır.[3]

Yıllar önce Zindanaltı Mezarlığı’nın etrafını tuğla duvarlarla çevreleten ve dört köşesine çeşme ve sebiller yaptıran Belediye Başkanı Dilarver Bey,[4] 1919 yılında vefatının ardından aile mezarlığının da bulunduğu Zindanaltı Mezarlığı’na defnedilmişti. Ne yazıktır ki, stadyum yapılması sürecinde mezarı bu alandan kaldırılarak Selimiye Camii avlusundaki alana taşınmıştır. Acaba bu çalışmada aile mezarlığı da başka tarafa taşındı mı? Yoksa sadece kendi mezarı mı taşındı? Bu da başka bir araştırma konusu…

Bu bağlamda Trakya umumi müfettişi Kazım Dirik, 1938 yılında Edirne’de yapılacak olan imar çalışmaları için yeni bir programın hazırlanmasını talep ederken şehir stadında da çalışmalar sürdürülmüş^[5] stadyumun yapımı için 12.800.- TL bütçe ayrılmıştır.^[6]

Kaleiçi’nde yer alan kapalı spor salonunun ihalesi de Temmuz 1940 tarihinde yapılmış ve inşaatına başlanılmıştır.[7] Kapalı spor salonu inşaat maliyeti 30.300.- TL[8] olup açılışı Kazım Dirik’in katılımıyla 19 Mayıs 1941 günü törenle açılmıştır.[9]

Bu bağlamda 1926 yılından itibaren Zindanaltındaki mezarlık alanının şehir stadyumuna dönüştürülmesi düşünce ve girişimleriyle ilgili yapılan çalışmalar da nihayet sonuçlandırılmıştır.

Atatürk’ün 27 Aralık 1919’da Ankara’ya ilk gelişinin yıl dönümü dolayısıyla, 27 Aralık 1942 sabahı Edirne’de Atatürk Kır Koşusu düzenlenmiştir. Aynı gün öğleden sonra ise uzun yıllardır planlanan Zindanaltındaki şehir stadyumunun resmi açılışı yapılmıştır. Açılış töreninde, liseli gençler arasında yapılan futbol maçı büyük ilgi görmüştür. Tören sırasında Edirne Valisi Danış Yurdakul, sabah düzenlenen Atatürk Kır Koşusu ile bir önceki hafta yapılan Muhaç Koşusu’nun galiplerine Halkevi ve Bölge ödüllerini vererek gençleri kutlamıştır.[10]

Yapılan araştırmada, şehir stadyumunun resmi açılış töreninden önce, 19 Mayıs 1942 yılı Gençlik ve Spor Bayramı hazırlıkları kapsamında bayrama katılacak okulların prova çalışmalarını Zindanaltındaki spor sahasında gerçekleştirdikleri de tespit edilmiştir.[11]

Bu araştırmayı yapmadan önce Zindanaltı Mezarlığına yapılan ve bugün 25 Kasım Edirne Şehir Stadyumu olarak adlandırdığımız stadyumun yapılış tarihi 1967 ve 1973 il yıllıklarında 1941 yılı olarak belirtilirken 2005 yılı il yıllığında ise bu konu ile ilgili hiçbir bilgi yer almamaktadır. Günümüz bazı yerel basın organlarında da 1950’li yıllar olarak ifade edilmekteydi. Yapmış olduğumuz bu çalışmayla görülmüştür ki, 25 Kasım Edirne Şehir Stadyumu’nun yapımı tamamlandıktan sonraki açılışı 27 Aralık 1942 olarak tespit edilmiştir. Kentimizin şehir tarihinde önemli bir tarihi de bu yayımlamış olduğumuz köşe yazısı dizisiyle gün ışığına çıkarmış oluyoruz.

Bu bağlamda Kaleiçi’ndeki Edirnespor kıraathanesi olarak kullanılan binada da, 1938-1940 yılları arasında boks çalışmaları yapılmıştır. ^[12]

Yeni şehir stadyumunun açılmasıyla birlikte okullar arası maçlar ile Edirnespor kulüpleri arasındaki lig maçları da burada oynanmaya başlamıştır. 4 Nisan 1943 Pazar günü Merkez Gençlik Kulübü ile Ayşekadın Gençlik Kulübü arasında oynanan maç Gençlik Kulübü’nün 6-0 galibiyetiyle sonuçlanmıştır.[13]

Şehir stadyumu açılışının ardından yeni çalışmalarla birlikte eklentiler yapılmaya devam edilmiş, yenilenmesi gereken bölümler Beden Terbiyesi Edirne Bölge Başkanlığı tarafından yürütülmüştür. Bu bağlamda 1948 yılında şehir stadının duvarlarından giriş kısmı tamir ve ihya edilirken, gişeler de yapılmıştır.^[14]

1949 yılında da Beden Terbiyesi Edirne Bölge Başkanlığından çıkılan ihaleyle Zindanaltı Caddesi futbol sahası bitişiğinde yer alan Berber ve aşçı dükkânı ile cam kırığı alıcı dükkânlarının enkazlarının satışı için açık ihaleye çıkılarak stad çevresinin de düzenlenmesi konusunda gerekli titizlik gösterilmiştir.^[15]

Beden Terbiyesi Edirne Bölge Başkanlığı tarafından 1952 yılında, stadyumun sporcu oyun alanları ile seyirci bölümlerinin birbirinden ayrılması için 14.054,88 lira keşif bedelli onarım işi ihaleye çıkarılmıştır. ^[16]  Ayrıca şehir stadyumunun standart ölçülere uygun hale getirilmesi ve çevresinin telle çevrilmesi için çalışmalar başlatılmıştır. ^[17]

Edirne Halkının yıllardır arzuladığı bir tribüne kavuşması için 1952-1953 futbol sezonunun tamamlanmasıyla beton tribün inşaatına başlanılmış ve hizmete girmiştir.^[18]

1963 yılında da stadyumun modernleştirilmesi için ayrılan bütçe ile çalışmalar yürütülmüştür. 1966 yılında kapalı tribünün karşısındaki alana 3.000 kişilik portatif tahta tribünlerin yapılması için çalışmalar başlatılmış ancak devletten gerekli destek gelmeyince bağış kampanyası açılmıştır. Mestan Zogo ve kumaş mağazalarının sahibi Nurettin Bey bu kampanyaya ilk destekleyenler olmuş^[19] portatif tahta tribünlerin siparişi İzmit’te fabrikaya verilmiştir.^[20] 1967 yılında montajları yapılmış, stadın soyunma odası duşları tamiri yapılmıştır.^[21]

1967 yılına gelindiğinde Edirne’nin 4.500 kişilik kapasiteli şehir stadyumu ve 300 kişi kapasiteli kapalı spor salonu bulunmaktadır. 7’si amatör birinci küme 4’ü amatör ikinci kümede yarışan 11 kulüp ile 2’nci profesyonel ligde yarışan Edirnespor kulübü Edirne’nin spor hayatında yer almaktadır.^[22]

1968 yılına gelindiğinde Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü 1968 yılı programına Edirne Şehir Stadyumunu alarak Hacılar ezanı mevkiinde bulunan maşatlık olarak bilinen bölgeye yeni bir şehir stadyumun yapılacağının planladığı belirtilmiştir.^[23] Ancak stadyumun taşınmasıyla ilgili ilk girişim başarısız olmuştur.

Devam Edecek…