DOLAR 32,6049 0.3%
EURO 34,7752 0.21%
ALTIN 2.482,96-0,65
BITCOIN 21414281,21%
Edirne
12°

PARÇALI AZ BULUTLU

13:08

ÖĞLE'YE KALAN SÜRE

Ender Bilar

Ender Bilar

09 Nisan 2024 Salı

EDİRNE’DE RAMAZAN VE İNANÇ TURİZMİ

EDİRNE’DE RAMAZAN VE İNANÇ TURİZMİ
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Edirne’de Kültür ve Sanat/

Müslümanlar tarafından on bir ayın sultanı olarak tanımlanan Ramazan ayı ile birlikte kentimiz her yıl ziyaretçi akınına uğramaktadır.

Türk Ansiklopedisinin 27. cildinin 216. sayfasında yer alan “Ramazan ve Ramazan Bayramı” maddesinde Ramazan şöyle tanımlanmaktadır;

“Ramazan, Arapça kökünden mastar olup, “çok sıcak olmak” anlamına gelmektedir. Özel anlamı ile “Esmâ-ı Hüsnâ” “en güzel isimler” anlamında yüce Allah’ın isimleri olarak kullanılan terimdir. Yaygın anlamı ile mevcut ayların dokuzuncusunun adıdır. Allah’ın adı ile karıştırılmamak için, “Şehr-i Ramadân” biçiminde tamlamalı olarak kullanılması gerekir.”

Tarihi süreç içerisinde İslam tarihini incelediğimizde de Ramazan ayında birçok önemli olayların gerçekleştiğini bilmekteyiz. Bunlardan bazılarını sıralayacak olursak; 10 Ramazan Hazreti Hatice’nin ölüm günü, 17 Ramazan’ın Bedir savaşı günü, 19 Ramazan’ın Mekke’nin fethi, 22 Ramazan Hazret-i Ali ile İmam Ali Rıza’nın ölüm günleri, 6 Ramazan’ın Karbela olayının gerçekleştiğini görmekteyiz.

Merhamet ve bağışlama ayı olan Ramazan’ın en kutsal gecesi de “Kadir Gecesi” dir.  Eski Ramazan gecelerinin nasıl gerçekleştirildiğini incelediğimizde, Ramazan ayı ile birlikte camilerin mahyalarla süslendiğini evlerde Kur’ânların (Hatimlerin) okunduğunu, teravih namazından sonra da insanların kahvehanelerde ve evlerde toplanarak sahura kadar süren çeşitli eğlencelerin gerçekleştirildiğini tespit ediyoruz.

Günümüzde ise hayatımıza televizyon, bilgisayar ve akıllı telefonların girmesiyle birlikte bu Ramazan gelenekleri unutulur hale gelmiştir. Edirne Belediyesi’nin kültürel faaliyetleri kapsamında bir dönem düzenlediği “Ramazan Eğlenceleri” geleneksel kültürümüzü yaşatılması anlamında çok değerliydi.

Tarihi süreç içerisinde var olan ve sürdürülmesi gereken kültürel geleneklerin korunması ve gelecek nesillerle buluşturulması kentimizin kültürel kimliğinin korunması, kent kültürü ve kentlilik bilincinin geliştirilmesi açısından da önemli ve değerlidir.  

Geçmiş dönemlerde mübarek Ramazan ayında tutulan oruçların sonunda gerçekleşen bayramlarda büyükler ziyaret edilir büyüklerimizin hazırladıkları bayram yemekleri lezzetle yenirdi. Günümüzde artık bayramlar, tatil günü olarak değerlendirilmektedir. Gelişen teknolojiler ile birlikte kutlamalar da telefonla veya akıllı telefonların Whatsapp, mesaj vb. uygulamalarıyla gerçekleştirilmektedir. Yüz yüze iletişimi ortadan kaldıran bu teknolojiler aynı zamanda bayram kutlamalarının da gelenekselliğini ortadan kaldırmaktadır.

Çocukluğumuzda bayram kıyafetlerimizi giymeyi heyecanla bekler ve evdeki bayramlaşmanın ardından mahalle büyüklerimiz ziyaret edilerek bayramlaşma geleneğimizi sürdürürdük. Komşularımız bütçelerine göre şeker, para veya mendil vererek bizlerin bu ziyaretini de ödüllendirirlerdi.  Topladığımız paralarla Selimiye Camii yanında kurulan bayram yerine gidip eğlenirdik. Tarihi süreç içinde bu bayram eğlenceleri ortadan kalktı. Bu geleneksel bayram eğlencelerinin yerini AVM’ler aldı. Bütçe durumu iyi olanlar da bayram günlerini tatil günlerine dönüştürerek deniz kenarlarına, yazlıklarına koşuşur oldular.

Selimiye Cami’nin restorasyon da oluşu nedeniyle de bayram ve özel günlerin bir geleneği olan mahya kurma gerçekleştirilemedi. Camilerimiz bu özel aylar ve günlerde karanlıkta kalmaktadır. Aslında kentimizin tarih yapraklarını karıştırdığımızda Edirne’de diğer camilerde de mahya kurulduğunu görmekteyiz. Selimiye Camii restorasyon da olması diğer camilerde gelişen teknolojilerle mahya kurulmasına engel olmaması gerekmez miydi?

Aslında Ramazan ayı kentimizin “İnanç Turizmi” için çok önemli bir aydır. Cami, Müze ve tarihi eser ziyaretlerinin yoğun gerçekleştiği bu ayda kentimizin kamu ve özel kuruluşlarının da her türlü hazırlığı yapmış olması gerekmektedir. Ne yazık ki, kentimiz bu tür özel günlerde gerekli düzenlemeleri yapabilme başarısını gösterememektedir. Başta otopark sorunu ve trafiğin düzenli bir hale getirilemeyişi nedeniyle Edirne bu günlerde gezilmez hale gelmektedir. Dünya’nın hiçbir kültür ve turizm kentinde tur otobüsleri şehrin içine kadar alınmamaktadır. Şehir girişinde belirlenen alana kadar gelen otobüsler burada park edilmekte ve oradan yolcular taşınmaktadır.

Kentimizi ziyaret amacıyla gelen misafirlerin karşılaştığı en büyük sorunlarından birisi de ziyaret için geldikleri mekânlarda doğru dürüst bir fotoğraf çekme imkânına sahip olamamalarıdır. Tarihi mekânlar önüne park edilen araçlar kentimizin simgesi olan bu kültür miraslarının fotoğraflanmalarına engel olmaktadır. Kültür miraslarımızın tabela ve yönlendirme levhalarının da yeterli olduğu söylenemez. Bunların ivedilikle düzenlenmesi, bilgi ve yönlendirme levhalarının elden geçirilmesi, güncellenmesi gerekmektedir. Ziyaret ettiğim camilerde gördüğüm en büyük kargaşa, Vakıflar Bölge Müdürlüğünün koyduğu cami ile ilgili bilgi levhası ile Diyanet Başkanlığı’nın koyduğu bilgi levhasının birbirini tutmamasıdır. Bir cami de belgeler ışığında hazırlanmış kısa bir bilgi levhasının olması yeterlidir. Aslında Camii ve Müzeler ile Kültür Miraslarımızı tanıtan yabancı dilde  hazırlanmış broşürlerin de olması  gerekmektedir.

Bu bağlam da, kentimize kendi araçlarıyla gelen yerli ve yabancı turistlerin kent halkıyla ilk karşılaştığı yer otoparklardır. Otoparklarda çalışan görevlilerin misafirleri güler yüzle karşılamaları çok önemlidir. Kent ile ilgili ilk iletişim buralarda kurulmaktadır. Umarım bu bayram nedeniyle kentimize gelecek olan misafirlerimiz kentimizden olumlu izlenimlerle ayrılırlar.

Tüm İslam dünyası ile birlikte kent halkımızın “Ramazan Bayramı”nı kutlarım. Sağlıklı, mutlu ve sevgi dolu bir bayram dileğiyle…

Devamını Oku

EDİRNE’NİN SİYASİ TARİHİNDE KADINLARIN ZAFERİ

EDİRNE’NİN SİYASİ TARİHİNDE KADINLARIN ZAFERİ
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Edirne’de Kültür ve Sanat

31 Mart 2024 günü yapılan yerel seçimleri geride bırakırken 3 Nisan günü “Kadınların Belediye Seçimlerinde Seçme ve Seçilme Haklarına” sahip olmalarının 94. yılını kutladık.

Kadınlarımız kazandıkları haklarının 94. Yıldönümünü kutlarken, 31 Mart 2024 tarihinde yapılan yerel seçimlerde 11 il ve 61 ilçede kadın adayların belediye başkanı seçildiği haberi de gazetelerin haber bültenlerine düştü.

Cumhuriyet Halk Partisi’nin Edirne Belediye Başkan adayı Av. Filiz Gencan Akın’da Türkiye genelinde seçilen kadın belediye başkanlarından biri oldu. Böylelikle Av. Filiz Gencan Akın, Edirne’de belediyenin kuruluş tarihi olan 1876 yılından bugüne kadar seçilen ilk kadın Belediye Başkanı olarak kentin tarih yapraklarında yerini aldı.

Cumhuriyetin 29 Ekim 1923 tarihinde ilan edilmesiyle birlikte Türkiye 1946 yılına kadar Cumhuriyet Halk Partisi’nin iktidarda olduğu tek parti rejimiyle yönetilmişti.

Türkiye Cumhuriyeti’nde ilk çok partili yerel seçim 1930 yılında yapılmıştı. Ancak çok partili sisteme geçişin başarılı olamayışı nedeniyle 1934, 1938 ve 1942 yıllarında yapılan yerel seçimler yine tek partili olarak gerçekleştirilmişti.

Ülkemizde ilk kez 1926 yılında Medenî Kanunun kabul edilmesiyle birlikte 3 Nisan 1930 tarihinde kadınlara belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı verilmişti. Mustafa Kemal Atatürk tarafından kadınlarımıza tanınan bu hakla birlikte Edirne’de 1930 mahalli seçimlerinde Cumhuriyet Halk Fıkrasından iki kadın belediye meclis üyeliğine aday olmuştur. Bunlar Ticaret Odasından Bekir Bey’in kayınvalidesi ve Hakkı Bey’in hanımı Süreyya ve Huriye hanımdır. Süreyya Hanım meclise girerek Edirne merkez ilçe belediyesinin ilk kadın belediye meclis üyesidir.

Bu defa 5 Aralık 1934’te kabul edilen yasa ile de kadınlara milletvekili seçme ve seçilebilme hakkı verilmiş seçmen yaşı 18’den 22’ye çıkartılmıştır. Anayasa’da yapılan düzenlemeyle 1934 yılında seçme ve seçilebilme hakkına sahip olan kadınlar ilk kez 1935 seçimlerine katılmıştır. TBMM’nin 5. döneminde 18 kadın parlamenter meclise girmiştir. Temsil edilen kadın milletvekilleri içinde Fatma Memik ilk kadın Edirne Milletvekili olarak Meclise girmiştir

Edirne’nin seçim tarihinde ilkleri bu şekilde yaşarken 2019 yılına kadar Edirne merkez ve ilçelerinde bir kadın belediye başkanı çıkartamamıştır. 2019 yılında yapılan yerel seçimlerde Cumhuriyet Halk Partisi’nin kadın adayı Özlem Becan yapılan seçimlerde Edirne’nin Uzunköprü İlçesinden seçilen ilk kadın belediye başkanı olmuştur. Ancak 2024 yılı mahalli seçimlerinde yeniden seçilememiş ve belediye başkanlığı sona ermiştir.

Edirne merkez ilçesi 1930 yılında ilk kadın meclis üyesini seçerken ilk kadın belediye başkanını ise 2024 yılı mahalli seçimlerinde seçmiştir.

Aslında bu seçimlerde Belediye Başkanı için Edirne merkez ilçede Cumhuriyet Halk Partisi, AK Parti, DEM Partisi eş başkanı, DEVA Partisi, Gelecek Partisi, Halkın Kurtuluş Partisi, Memleket Partisi, Vatan Partisi ile 1 bağımsız adayın da kadın olması çok değerliydi. Yapılan seçimler sonucunda Av. Filiz Gencan Akın, Edirne merkez ilçe Belediye Başkanlığını kazanırken Cumhuriyet Halk Partisinden 20 Belediye Meclis Üyesi de meclise girmeye hak kazanmıştır. Yapılan seçim sonuçlarına göre de AK Partisi de (Cumhur İttifakı)11 meclis üyeliği kazanmıştır. Bu tablo incelendiğinde de CHP’sinden 4 kadın üye mecliste kendisine yer bulurken AK Parti’den de 3 kadın üye meclise girmiştir. Böylelikle 2024 yılı mahalli seçimleri sonucunda Edirne Belediye Başkanı Sayın Av. Filiz Gencan Akın ile birlikte mecliste CHP’den Harika Taybıllı, Nurcan Pektaş, İlknur Özcan, Duygu Şener, AK Parti’den Ezgi Yetkiner, M. Sibel Yıldırım ve MHP’den de Oya Akgül görev yapacaktır. Yapılan seçim sonuçlarına göre de İl Genel Meclisinde 2 kadın üye yer alacaktır.

Bu bağlam da Edirne merkez ilçesinin ilk kadın muhtarı da 2019 yılında yapılan mahalli seçimlerinde seçilen Medrese Ali Bey Mahallesi Muhtarı Nesrin Çağlar olmuştu. 

2024 yılı mahalli seçimleri sonucunda da Edirne merkez ilçesinin 28 mahallesi için yapılan muhtar seçimlerinde 7 kadın muhtar adayı seçimleri kazanarak mahallelerinden muhtar seçilmişlerdir. Yapılan seçim sonucunda; Atatürk Mahallesi’nde Gülden Akman Yılmaz, Cumhuriyet Mahallesi’nde Selma Er Oluçay, Kocasinan Mahallesi’nde Canan Koca Nuray, Kurtuluş Mahallesi’nde Nurcan Satış Uzel, Medrese Alibey Mahallesi’nde Nesrin Günay, Şükrü Paşa Mahallesi’nde Esra Akgün Yılmaz ve Yeni İmaret Mahallesi’nde de Neslihan Dönmez Dürüktaş muhtar seçilmiştir.

Edirne bu seçimlerde Cumhuriyet Halk Partisi, merkez ilçe ile birlikte Havsa, Keşan, Enez, Lalapaşa ve Süloğlu belediyelerinde belediye başkanlığını kazanırken, AK Parti İpsala, İyi Parti’de Uzunköprü ilçe belediye başkanlıklarını kazanmışlardır.

Çağdaşlığın, Demokrasi ve Cumhuriyetin Kalesi olan Edirne bu seçimlerde de görevini yapmış kadınlarımızın zaferiyle sonuçlanmıştır.

Yapılan seçim sonrası seçilen Edirne Merkez ve İlçelerinde görev yapacak Belediye Başkanı, Belediye Meclis ve İl Genel Meclis Üyeleri ile Muhtarlarımızı kutluyor, başarılar diliyorum. 

Devamını Oku

EDİRNE’DE KÜTÜPHANELER VE GELECEĞE BİR BAKIŞ

EDİRNE’DE KÜTÜPHANELER VE GELECEĞE BİR BAKIŞ
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Ender Bilar

Bilim, uygarlık ve insanlık tarihinin önemli toplumsal ve kültürel kurumları arasında yer alan Kütüphaneler; hizmet verdikleri bireylerin bilgiye olan gereksinimini karşılamaya yönelik bilgi kaynaklarını toplayan, düzenleyen ve bilgi kaynaklarından en üst düzeyde yararlanılabilmesi için hizmet veren kuruluşlardır.

İşte bu kuruluşlar altmış yıldır her sene Mart ayının son haftasıyla başlayan haftayı “Kütüphane Haftası” olarak iç ve dış paydaşlarıyla birlikte kutlamaktadır.

Genel olarak kitap, dergi, dvd vd. materyallerin bulunduğu ve ders çalışılan yerler olarak görülen kütüphaneler, aslında okuyucular sosyalleşmesine imkân sağlayan bilgi merkezleridir.

Osmanlı İmparatorluğu döneminde padişah ve hayırseverler tarafından kurulan vakıf kütüphaneleri, eğitim ve kültür hayatının önemli bir parçası olmuştur. XV. Yüzyıldan itibaren sayıları artan ve koleksiyonları zenginleşen bu kütüphaneler, XIX. Yüzyıla kadar ilim adamlarının ve halkın bilgi ihtiyacını karşılamada başlıca merkez olmuştur. En çok kütüphane sırasıyla; İstanbul, Bursa ve Edirne’de kurulmuştur.

Vakfiyesi bulunan ilk kütüphane ise Edirne II. Murad Darülhadisi (1435) kütüphanesidir. II. Bayezid’in 1488 yılında Edirne’de yaptırdığı külliyede kurulan kütüphanede, külliye içinde yer alan darüşşifa sebebiyle, dinî eserlerin yanında tıp konulu kitaplar da bulunmaktaydı.[1]

Osmanlı döneminde önemli bir kültür ve eğitim kenti olan Edirne’de Fatih Sultan Mehmed döneminde Fatih Kütüphanesi (Kasr-ı Padişahi-i Kütüphanesi) ile bugünkü Edirne İl Hak Kütüphanesi’nin kuruluşunun temel taşlarını oluşturan Sultan II. Selim’in Camii içinde vakfettiği Sultan Selim Kütüphanesi de yer almıştır. Ayrıca Muradiye Mevlevihanesi Kütüphanesi[2] de kentin kültür yaşamına hizmet etmiştir.

Osmanlı döneminde kütüphane açısından zengin olan Edirne, Cumhuriyetin ilk yıllarında da Halkevleri bünyelerinde kurulan kütüphane ve okuma odaları halkın kültür yaşamında yer almıştır.

Türkiye’nin 1932-1951 yılları arasındaki kültür ve eğitim dünyasında yer alan Halkevleri, 1951 yılında 64 il’de, 478 sayısına ulaşmıştır. 1951 yılındaki halk odası sayısı da 4.322’dir. 1949’lı yıllarda Edirne’de 8 Halkevi ve 35 halk odası bulunmaktaydı.[3]

Edirne’de 1952 yılına kadar Selimiye Camii içerisindeki Selimiye Yazma ve Basma Eserler Kütüphanesinde yürütülen kütüphane hizmetleri, bu tarihten itibaren latin harfli basma eserlerin Halk Eğitim Merkezi binasına taşınmasıyla burada yürütülmüştür.[4]

Edirne’de 28 Ekim 1968 tarihinde açılan ilk modern Edirne İl Halk Kütüphanesi binasına taşınılarak hizmetler yeni binada yürütülmeye devam etmiştir. Edirne’nin yeni yerleşim yerlerinin oluşturulması ile birlikte yetersiz kalan bu kütüphane binası, Kooperatif Evlerinde yeni bir halk kütüphanesi binasının yapımını gerektirmiştir. 14 Ocak 1994 tarihinde açılan I. Murat Mahallesindeki yeni hizmet binası 28.02.2022 tarihine kadar burada hizmet vermiştir. Yapılan testlerde binanın depreme karşı dayanıklı olmadığı tespit edildiğinden bina boşaltılıp yıkılmıştır. Kütüphane hizmetleri Kırkpınar Halk Kütüphanesi binasının güçlendirilmesiyle burada yürütülmeye başlamıştır.

I. Murat Mahallesindeki binanın yıkımından sonra yerine yeni bina yapılması için 22.05.2023 tarihinde ihalesi yapılmış ve yüklenici firmaya 23.06.2023 günü yer teslimi gerçekleşmiştir.

Yeni hizmet binasının yapımı ile ilgili süren çalışmalar çok yavaş ilerlemektedir. Bugün sadece temeli atılan bina 8.500 m² kapalı alandan oluşmaktadır. Yeni kütüphane binasının yüklenici tarafından iş bitirme tarihi 11.06.2025 olarak belirlenmiştir.

Tarihi süreçte bir eğitim merkezi olan Edirne, günümüzde hem eğitim hem de kütüphane yönüyle çok fakir bir kent haline gelmiştir. Edirne merkez de bir tek bina da halkımıza yönelik kütüphane hizmetleri yürütülmektedir.

Bu bağlam da, Trakya Üniversitesi de Balkan, Ahmet Karadeniz ve Ayşekadın Yerleşkelerindeki şube kütüphaneleriyle birlikte Millet Kütüphanesinde de öğrenci ve akademisyenlere hizmet vermektedir. Bu bağlam da kentimiz Milli Eğitim bünyesindeki okullarında çoğunda kütüphane bulunmamaktadır. Bulunanlarında çoğu standartların çok gerisindedir.


[1] Çavdar, Tuğba (2006 ) Vakıf kütüphaneleri.- İstanbul: Vakıflar Dergisi Vakıf Medeniyeti Yılı 2006 Yılı Özel Sayısı, ss.; 54-57

[2] Akçıl, N. Ç. (2012). Günümüze Ulaşamayan Bir Tekke: Edirne’de Muradiye Mevlevihanesi. Sanat Tarihi Yıllığı(21), 1-22.

[3] Bilar, Ender (2023) Yaşam boyu öğrenme kültürü.- (Tarih, Kültür ve Sanat Kenti Edirne kitabı içinde, s.125) İstanbul:Hiperyayınları

[4] Bilar, Ender (1998) Edirne’de Bir Kitap Hazinesi: Selimiye Yazmalar Kütüphanesi, Türkiye İş Bankası Kültür ve Sanat Dergisi, Sayı:39 s.32.

Edirne’de 28 mahalle olduğu düşünülürse bu mahallelerdeki örneğin Yıldırım, Yeniimaret, Karaağaç ve Kıyık gibi semtlerdeki öğrenci ve halkımız kitap ve dergi okuma veya ders çalışmak, kültürel ve sosyal etkinliklerde bulunmak amacıyla nasıl kent merkezine gelecektir.

Yerel seçimlerin son günlerinin yaşandığı bugüne kadar hiçbir belediye başkan adayından semtlere bir kütüphane yapımı ile ilgili bir proje duyamadık. Taziye evi yapan ve yapma sözü veren başkan adaylarının çocuklarımızı kitaplarla buluşturacak ve sosyalleşmesini sağlayacak kütüphane ve bilgi merkezlerini düşünmemeleri hem üzücü hem de düşündürücü olsa gerek.,

Halkımız ve öğrenci velilerinin şunu iyi bilmesi gerekir ki; Çocuklarınızın sınavlardan başarılı olabilmesinin temel kaynağı en az bir saat kitap okuma alışkanlığından geçmektedir. Eğer çocuğunuz yaşadığınız bir kentte kitaba kolay ulaşamıyorsa, kitap okuma alışkanlığı kazanamıyorsa ve sizde çocuğunuza kitap alamıyorsanız çocuğunuzdan başarı bekleyemezsiniz ve dolayısıyla beklememelisiniz.

Aydınlanmanın, bilginin yolu kütüphanelerden geçmektedir. Araştıran, sorgulayan ve özgür bir gençliğin yetişmesini sağlamak için kentimiz çocuklarını bilgisizliğin kararlığına mahkûm etmememiz gerekmektedir.

Her mahallemizde bir kütüphane olması dileğiyle, Tüm meslektaşlarımın ve kitapseverlerin “60. Kütüphane Haftasını” kutluyorum.

Devamını Oku

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.