EDİRNE’NİN SESSİZ SORUNU: SUÇ VE ÇOCUKLAR -3

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Edirne merkez ilçenin iki mahallesinin dışında (birisi yapım aşamasında) kalan 26 mahalle de kütüphane, bilgi merkezi ya da kültür evi bulunmamaktadır. Bu eksiklik yalnızca bir hizmet boşluğu değil, çocukların bilgiye erişim hakkının ihmalidir. Bu koşullarda, “eşitlik” kavramı, “aydınlık bir gelecek” söylemi, somut karşılığını bulamayan bir temenniden öteye geçememektedir.

Bu eksiklik, çocukların kendilerini geliştirebilecekleri güvenli alanlardan uzak kalmasına ve toplumsal hayata daha kırılgan biçimde katılmasına neden olmuştur. Dolayısıyla çocuk suçluluğunu tartışırken, kentte bilgi ve kültürle temasın sınırlı kalmasının yarattığı yapısal boşluğu da göz önünde bulundurmak kaçınılmazdır.

Edirne’de 1934 yılında kurulan Halkevi sayısı 1947 yılında 8’e, Halkodalarının sayısı ise 35’e yükselmiştir.[1] Kütüphane ve Neşriyat (yayın) şubesinin çalışmaları kapsamında, Halkevi koleksiyonunda bulunan kitaplar ciltlenerek köylerde dolaştırılmak üzere ‘Köy Okuma Çantaları’ adıyla seyyar kütüphaneler oluşturulmuştur.[2] Ayrıca 1979 yılında köylerde okuma odalarının projelendirilmesi[3] çalışmaları da gerçekleştirilmiştir. Tüm bu faaliyetler, halkın aydınlanma yolunda ilerlemesi açısından önemli projelerdir.

Edirne’de en az bir çocuk bulunan hane halkının günlük gazete ya da aylık/haftalık dergi veya mecmua satın alma alışkanlığı olan hane oranı %1.6 iken, ölçüm bazındaki oranı ise %3.8’dir.

Edirne’de (merkez ve ilçeler dahil) 8 halk kütüphanesi bulunmaktadır. Toplam 289.583 adet kayıtlı kitap koleksiyonu olan kütüphanelerden 142.505 kişi faydalanmış ve 60.740 materyal ödünç verilmiştir.[4] Kayıtlı üye sayısı ise 48.993’tür. 2024 yılı verileriyle halk kütüphaneleri üye sayısının illerin nüfuslarına oranı ile incelediğimizde Edirne nüfusunun %11.4’ünün kütüphaneye üye olduğu ve bu oran ile Türkiye genelinde 36. sırada yer aldığı görülmektedir.[5] Edirne’nin çocuk nüfusu 73.042 olup Edirne Halk Kütüphanesine üye olan öğrenci sayısı 10.303 dir. Öğrenci nüfusunun halk kütüphanesine üye olma oranı da % 14.11 dir.[6]

Edirne’de yaşayan çocukların sportif faaliyetlerle buluşabilme imkanlarını incelediğimizde de şu tablo karşımıza çıkmaktadır. Yine çocukların salon sporu yapabileceği 3 kapalı spor salonu iki mahalle de bulunurken 1 yüzme havuzu da bir mahallede yer almaktadır.

Gençlik ve Spor Genel İl Müdürlüğü tarafından 81 ilde il spor merkezleri bünyesinde uygulamaya konulan yaz spor okullarının sporun topluma yaygınlaştırılması surecindeki etkisini ölçmek amacıyla yapılan çalışma da 2006 yılında yaz spor okullarına devam eden sporcu sayısının hedef kitle olan 5-18 yaş grubu nüfusunun 0,015’ine ancak ulaşabildiği tespit edilmiştir. Yapılan araştırmaya göre Edirne’de bu oran (0,019) olarak gerçekleşmiştir.[7]

2013-2014 sezonunda Türkiye Futbol Federasyonu verilerine göre Edirne’de faal amatör sporcu sayısı 3.293’dür.[8]

2017 yılında 6-16 yaş grubundaki çocuk ve gençlere yönelik olarak profesyonel antrenörler eşliğinde 24 branşta “Yaz Spor Okulu” açılmıştır.[9] Yine İl Müdürlüğü tarafından öğrencileri spora yönlendirmek amacıyla 9-16 yaş grubu öğrencilere yönelik “Okuldan Spora”[10] ve “Yüzme Bilmeyen Kalmasın” ve “Mahalle Ligi” Projeleri hayata geçirilmiştir.[11]

2025 yılında Edirne’de “Yaz Mahalle Ligi Projesi” kapsamında  9.500 çocuk sporla buluşturulmuştur. 12 branşta yürütülen çalışmalarla yaz döneminde 1.533 öğrenci spor kurslarına katılım sağlamıştır.[12] 2025 yılı itibariyle Edirne Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’ne bağlı spor tesislerinde özel spor kulüpleri, spor okullarında değişik branşlarda faaliyet gösteren 70 spor okulu ve 3.260 sporcu bulunmaktadır.[13] Mart 2026 ayı itibariyle müdürlüğün sistemine 217 kulüp ve 7.614 lisanslı sporcu kayıtlıdır.[14]

Türkiye Büyük Millet Meclisinde çocukların suça sürüklenmesine yol açan nedenlerin tüm boyutlarıyla incelenmesi amacıyla Kasım 2025 tarihinde meclis araştırma komisyonu kurulmuştur. Komisyon bugüne kadar 16 toplantı yapmıştır. Toplantı tutanakları incelediğinde iki toplantı tutanağında “Edirne” adı geçtiği görülmüştür.

12 Şubat 2026 tarihinde yapılan 10‘ncu toplantı tutanağında Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak yaptığı konuşmasında; “Edirne’nin Karaağaç bölgesinde ve Edirne’nin genelinde hayata geçirdikleri projeleri belirtmiş ve özellikle Roman mahallelerinden gelen sonuçlarda çocukların okula devama başladıkları, aileleriyle iletişimlerinin geliştiği, paylaşmayı sağladıkları, suç oranının azaldığı sonuçlarını görüyoruz ve kendilerinin de öz güveni artıyor, dışlanmış hissetmiyorlar, kendilerine sporla beraber bir kişilik, bir kimlik kazandırıyorlar. Sporda başarılı oldukça onlara insanların ilgi duyduğunu görüyorlar, dolayısıyla sporun bu dokunuşu çok önemli…” olduğunu belirtmiştir.

26 Şubat 2026 tarihinde yapılan 13.toplantı da komisyon başkanı Müşerref Pervin Tuba Durgut da önemli bir konuya değinerek; “çocukların işlediği ağır suçlarda uygulanan ceza sistemini eleştirerek, yaşa göre değişen ceza uygulamalarının adalet duygusunu zedelediğini ve kamu vicdanını yaraladığını vurgulamıştır. Aynı suç için yetişkinlere verilen ağır cezaların, 12–15 ve 15–18 yaş aralığındaki çocuklar söz konusu olduğunda önemli ölçüde düşmesi ve infaz sürecinde fiilen çok kısa sürelere inmesi, mağdur aileleri açısından büyük bir haksızlık olarak görülmektedir. Başkan, bu durumu somutlaştırmak adına Edirne’de yaşanan bir olaya değinmiş; genç bir kızın akranı tarafından öldürülmesine rağmen failin çok az bir ceza alacak olmasının, toplumda cezasızlık algısını güçlendirdiğini ve adalet sistemine olan güveni sarstığını ifade etmiştir.

Komisyon çalışmaları da, çocukların suça sürüklenmesini önlemek için sosyal destek, eğitim, rehabilitasyon ve adalet sisteminde dengeli politikaların birlikte uygulanması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Devam Edecek…

[1] Gözde, Tekin (2014) Trakya Halkevleri ve Halkevi Dergileri Üzerine Bir İnceleme”, (Basıl mamış Yüksek Lisans Tezi), Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, s.37

[2] Milli Gazete (1934) Halkevinde Kütüphane ve Neşriyat şubesinin faaliyeti, 9 Nisan 1934, Yıl:6, Sayı:500, s.;1

[3] Edirne Gazetesi (1979) 1979 yılında ilimizde 41 köyde okuma odası…, Yıl:17, Sayı:5042, s.;1.

[4] https://okuldisiogrenme.eba.gov.tr/place-detail/edirne-il-halk-kutuphanesi-743#

[5] Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü (2025) Halk kütüphaneleri ve merkez teşkilatı 2024 yılı istatistik bülteni, tablo 2, s.;7.

[6] TÜİK – MEDAS Veritabanları, Halk kütüphanesine kayıtlı çocuk üye sayısı,

[7] Aydın, Ali Dursun (2010 ) Türkiye’de Sporun Topluma Yaygınlaştırılması Sürecinde Yaz Spor Okullarının Rolünün Belirlenmesi, Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 10 (1), s.;6.

[8]Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğü (2026) 2025 yılı sporu sayıları (Erişim Tarihi:22.0.2026  https://shgm.gsb.gov.tr/Sayfalar/175/105/Istatistikler) (Toplam sayılara TFF, Sporcu Kartı, Sporcu Kartı Üniversite, Okul Sporları Lisans, Okul Sporları Oyuncu Kartı dahildir.)

[9] https://edirne.gsb.gov.tr/HaberDetaylari/1/88413/edirne-yaz-spor-okulu-acildi.aspx

[10] https://www.gundemedirne.com/edirne-de-cocuklara-spor-sevgisi-asilaniyor/27200/

[11] http://fikstur.web.tr/

[12] https://www.bizimsakarya.com.tr/edirnede-cocuklari-sporlar-bulusturan-yaz-mahalle-ligi-etkinlikleri-basladi

[13] https://www.batiekspres.com/edirne/yegitoglu-ndan-spor-okulu-ve-sporcu-sayisi-raporu-137468

[14] Edirne Gençlik ve Spor İ Müdürlüğü

EDİRNE’NİN SESSİZ SORUNU: SUÇ VE ÇOCUKLAR -3

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News