0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Edirne 1973 yılında spor alanı ve tesisleri bakımından belirli bir gelişim göstermiştir. Kentte, 1941 yılında hizmete giren ve günümüzde Ekrem Demiray Kapalı Spor Salonu olarak bilinen, 300 seyirci kapasiteli ilk kapalı spor salonunun yanı sıra, 2.000 seyirci kapasiteli yeni bir kapalı spor salonu da bulunmaktadır. Bunun yanında, 5.000 seyirci kapasiteli Şehir Stadyumu, Edirne’nin dönemin başlıca spor tesisleri arasında yer almaktadır.^[1]

1975 yılında 6 kulvarlı pistin yapımı^[2]  ve Edirne şehir stadyumunun duvarlarının yükseltilmesi için 975 bin TL bütçe ayrılmıştı.[3] Duvarların yükseltilmesi işine 1980 yılında başlanabilmiştir.[4]

Kentin spor yaşamına dokunabilmek için çalışmalar sürdürülürken, yeni yapılan kapalı spor salonunun adı “Mimar Sinan Spor Salonu” olarak değiştirilmesinin ardından Eylül 1982 tarihinde bölge kurul toplantısında alınan kararla Edirne şehir stadyumunun adı da “Edirne 25 Kasım Stadyumu” olarak değiştirildi.^[5] Aynı yıl şehir stadında basın ve konuk tribünü hazırlandı.^[6] 1984 yılında da stadyumun çimlendirme işlemlerine başlanılmıştır. ^[7]

1986 yılında pistin yenilenmesi ile şeref tribününün genişletilmesi, serbest giriş kartı sahibi kişiler ile futbol hakemlerinin maçlarını daha rahat maçları izlemeleri için gerekli düzenlemeler yapılmıştır.^[8] 1987 yılında da kapalı tribün koltukları değiştirilerek bin kişi kapasiteli numaralı koltuklar olarak düzenlenmiştir.^[9]

1991 yılında, 25 Kasım Stadı’nın tahtalı tribünlerinin yıkılarak yeniden yapılması ve altlarına dükkânlar inşa edilmesi gündeme gelmiştir. ^[10]

Bu bağlamda 1993 yılında Edirne’ye yine modern bir şehir stadyumu kazandırma çalışmaları başlatılmış ve 12 milyar liralık yeni projeyle stadın kapasitesinin 20 bine çıkarılması ve adının da “25 Kasım Şerif Ercan Stadı” olarak değiştirilmesi düşünülmüştür ^[11] ancak yine hayata geçirilememiştir.

25 Kasım stadyumunun açık tribün inşaatının temeli 1992 yılında atılmış, geçen 7 yıl içerisinde bir ilerleme sağlanamamıştır. Yeni kurulan hükümetin ardından tribünlerin inşaatına başlangıçta 17 milyar liralık bir bütçe ile başlanılmış, ancak inşaatın tamamlanabilmesi için 50-60 milyar liralık bir ek bütçeye ihtiyaç duyulmuştur. 1999 yılında dönemin Edirne milletvekillerinin konuyla ilgilenmesiyle birlikte ek bütçe çıkartılmıştır.^[12] Tribün inşaatının 1999 yıl sonuna kadar tamamlanması hedeflenmiştir.^[13] Nihayet açık tribün inşaatı 101 milyar lira harcanarak Temmuz 2001 ayında tamamlanmıştır. Yapılan çalışmalarla tribünlerin kapasitesi artırılmıştır. Kapalı tribünde 1.400, kale arkası portatif tribünlerde 2.200, betonarme açık tribünde de 2.500 kişi olmak üzere kapasite sayısı 6.100’e çıkartılmıştır.^[14]

Geçen 4 yılın ardından 2005 yılında da 25 Kasım Stadyumunun protokol tribünü yapılan çalışmalarla yenilenmiştir.^[15] 2006 yılında yapılan çalışmalarla kapalı tribün koltuk sayısı 1051’e çıkartılmıştır.^[16]

2007 yılına gelindiğinde Edirne Valiliği, Belediye Başkanlığına gönderdiği yazıda mevcut 25 Kasım stadyumunun başka bir yere taşınması için yer göstermesini isterken yap işlet devret modeliyle yerine de bir alış veriş merkezi yapılması teklifinde bulunulduğu belirtilmiştir.^[17] Edirne Belediye Meclisi’nin Nisan ayı toplantısında aldığı kararla TOKİ’nin Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü arazisine konut yapılmasına karşı çıktığı, bu alanın yapılaşmaya açılmasının görüntü kirliliği yaratacağı belirtilirken en kısa sürede araştırma yapılarak yeni yer önerisinin valiliğe bildirilmesi gerektiği belirtilmiştir.^[18]

Bu bağlamda stadyumun devri ile ilgili bu çalışmalar yürütülürken, stadyum 2009-2010 futbol sezonu için Edirne Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünce doping kontrol odası, yönetmeliklere uygun protokol ve basın tribünü ile VİP odası, sporcu masaj masası, taktik tahtaları vd. birçok ilave yenilikler yapılarak modern hale getirilmişti.[19]

Bu kapsamda, Edirne Belediyesi ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) arasında Ağustos 2011 tarihinde arsa ve konut devri ile spor kompleksi yapımını içeren bir ön protokol imzalanmıştır. Söz konusu protokol uyarınca TOKİ’nin, Hadımağa ve Helvacı Sakoğlu mevkilerinde mülkiyetinde bulunan yaklaşık 39 hektarlık alan üzerinde konut, turizm, ticaret, rekreasyon, sağlık, spor, ilköğretim tesisi, dini tesis, kreş, resmî kurum ve park alanlarından oluşan bir yerleşim alanı oluşturmasının öngörüldüğü belirtilmiştir.[20]

Bu bağlamda 25 Kasım Stadyumu’nun geleceğini belirleyecek 06.11.2012 tarihli yazı,  önemli bir belge niteliğindeydi. Edirne Valiliğine gönderilen yazının ekinde, dönemin Gençlik ve Spor Bakanı Suat Kılıç ile Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından imzalanmış beş sayfalık bir protokol da yer almaktaydı. Protokol; 25 Kasım Stadyumu’nun bulunduğu 22.160,25 m² büyüklüğündeki taşınmazın, üzerindeki tesislerle birlikte ekspertiz değeri üzerinden TOKİ’ye devredilmesini, karşılığında ise Genel Müdürlük tarafından belirlenecek yeni alanlarda uluslararası standartlara uygun, en az 10.000-15.000 seyirci kapasiteli bir stadyum ile diğer spor tesislerinin TOKİ tarafından yapılmasını ve taraflar arasında mali mahsuplaşma gerçekleştirilmesini öngörüyordu.[21]

Kentimizin geleceğini yakından ilgilendiren bu beş sayfalık protokol, 25 Kasım Stadyumu’nun geleceğine ilişkin sürecin temel belgesiydi. Edirne Kent Konseyi başta olmak üzere sivil toplum kuruluşlarının bu konudaki duyarlığı şehir stadyumunun yerine AVM yapılması düşüncesinden vazgeçilmiştir. Ancak stadyumun TOKİ’ye devri 6 Mart 2013 günü gerçekleşmiştir.[22]

2024 yılına kadar kentin spor heyecanına ev sahipliği yapan 25 Kasım Şehir Stadyumu Edirnesporun lig maçları ile diğer müsabakalara kapatılmış, 2024-2025 sezonundan itibaren maçlar Kıyık semtinde yapılan Tunca Stadyumu’nda oynanmaya başlanmıştır.

24 Aralık 2024 tarihinde Edirne Valisi Yunus Sezer, 25 Kasım Stadyumu’nun yıkım ihalesinin yapıldığını belirtirken yerine kent meydanı yapılacağını ve alanın çeşitli etkinliklerde kullanılacağını açıklamıştır.[23] 9 Ekim 2026 tarihli yerel basın haberlerinde de stadyumun yıkım ihalesinin 462 bin TL bedelle sonuçlandığı, yıkımın yaklaşık bir ay içerisinde tamamlanmasının ve yerine “Kent Meydanı” yapılmasının planlandığı belirtilmiştir.[24] Ancak yeni stadyumun nereye yapılacağı kaç kişi kapasiteli olacağı konusunda herhangi bir açıklama bulunmamaktadır.

Yapmış olduğumuz bu araştırma sonucunda, kentimizin spor tarihinin önemli mekânlarından biri olan 25 Kasım Edirne Şehir Stadyumunun tarihsel serüvenini belgeler ışığında ortaya çıkardık.  

Edirne 25 Kasım Şehir Stadyumu, başta Edirnespor olmak üzere birçok kulübümüzün başarı ve başarısızlıklarına, sporcularımızın mücadelelerine, sporseverlerin sevinç ve üzüntülerine tanıklık etmiştir. Ancak kent belleğinin önemli bir parçası olan bu spor mekânı da hafızasını kaybederek başka bir yolculuğa çıkmıştır.

Bu araştırmayla, Şehir Stadyumu’nun açılış tarihinin bilinenin aksine 1941 veya 1950 değil, 27 Aralık 1942 olduğu; 25 Kasım isminin de 1982 yılında verildiği ortaya konulmuştur.  

Kentler hafızalarıyla yaşar. Bu hafızayı oluşturan yalnızca tarihi yapılar, sokak ve meydanlar değildir. Stadyumlar da bir kentin ortak yaşanmışlıklarını, sevinçlerini, hüzünlerini ve kuşaktan kuşağa aktarılan anılarını barındırır. Bir stadyum yıkılabilir, yerine başka yapılar inşa edilir. Ancak orada yaşananlar, atılan goller, kazanılan şampiyonluklar, kaybedilen maçlar ve tribünlerde yankılanan sesler kentin hafızasından silinmemelidir.

Bu nedenle geçmişimize ait bilgileri araştırmak, belgelemek ve gelecek kuşaklara doğru şekilde aktarmak yalnızca bir tarih çalışması değil, aynı zamanda kent belleğine olan sorumluluğumuzdur.

25 Kasım Stadyumu’nun geçmişine ilişkin bu araştırma da Edirne’nin spor tarihine ve kent belleğine küçük bir katkı olarak hatırlanmalıdır.

SON