05 Eylül 2026 Cumartesi
İKTİDARI İKTİDAR MI DEĞİŞTİRECEK?
Anlamını Kaybeden Sinemanın Hikâyesi
19 MAYIS 1919 VE ÖNEMİ
İş Dünyasının Geleceğinde Çalışan Refahının Önemi
Uzunköprüspor’dan kupaya farklı veda
KIRKPINAR: BİR GÜREŞTEN ÇOK DAHA FAZLASI
News
Enerji Enstitüsü’nün 2026 Dünya Enerji İstatistikleri Raporu’ndan alınmıştır. Bu rapor, 2025 yılı boyunca birincil kömür tüketimini ekzajoule (EJ) cinsinden ölçmektedir. 2025 yılındaki kömür tüketimine göre sıralayarak Asya’nın küresel talebe olan etkisinin boyutunu ortaya koyuyor.
| Ülke | Dünya payı (2025) | |
| 1 | Çin | 55,60% |
| 2 | Hindistan | 13,90% |
| 3 | Amerika Birleşik Devletleri | 5,30% |
| 4 | Endonezya | 3,10% |
| 5 | Japonya | 2,60% |
| 6 | Güney Afrika | 2,20% |
| 7 | Rusya | 2,10% |
| 8 | Güney Kore | 1,70% |
| 9 | Vietnam | 1,50% |
| 10 | Türkiye | 1,10% |
Çin, 2025 yılında 92,2 exajoule kömür tüketimiyle dünyanın en büyük kömür tüketicisi olmaya devam etmektedir. Bu miktar Hindistan’ın toplam tüketiminin dört katından fazladır. Çin’in aşırı yüksek talebi, ülkenin elektrik sisteminin, sanayi tabanının ve kömüre bağımlı imalat sektörlerinin büyüklüğünü yansıtmaktadır. Hindistan 23,1 EJ ile ikinci sırada yer alırken küresel tüketimin yaklaşık %14’ünü oluşturmaktadır. Çin ve Hindistan birlikte dünya genelinde kullanılan tüm kömürün yaklaşık %70’ini tüketiyor; bu da kömürün büyüyen ekonomilerinin enerji kaynağı olarak oynadığı merkezi rolü vurgulamaktadır.
Amerika Birleşik Devletleri 8,7 EJ ile üçüncü sırada yer alırken, onu 5,2 EJ ile Endonezya ve 4,4 EJ ile Japonya takip etmektedir. Bu üç ülke birlikte Çin’in toplam tüketiminin beşte birinden daha azını tüketmektedir. Endonezya ve Vietnam, artan elektrik talebini karşılamak için kömürle çalışan üretim kapasitelerini genişlettikleri için 2015’ten bu yana kömür tüketimlerini iki kattan fazla artırmışlardır.
Almanya, Polonya ve Çekya, Avrupa’nın en büyük kömür tüketicileri arasında yer almaya devam ediyor, ancak diğer Avrupa ülkelerinin çoğu küresel talebin yalnızca küçük bir bölümünü karşılamaktadır.
Ülkeler yenilenebilir enerjiye büyük yatırımlar yapsa da, kömür hala dünyanın en büyük elektrik üretim kaynağı olmaya devam etmektedir.
News
Enerji sektörü, ekonominin pek çok alanında rekabet edebilirliği doğrudan etkileyen temel bir unsurdur. Enerji, çevresel koruma, güvenlik (enerji güvenliği ve enerjide dışa bağımlılık); eğitim (vatandaşların gündelik kararlarını ve bütçelerini etkileyen temel enerji konularında farkındalık); ve sosyal politika (kırılgan grupların enerji yoksulluğu) konularını da bir araya getirir.
Enerjinin fiziki akışını sağlamak, ekonomik ve teknik olarak verimli projelerin geliştirilmesi başta ülkemiz olmak üzere enerji arz güvenliğinin etkin bir şekilde tesis edilmesine fayda sağlayacaktır.
ABD artık tükettiğinden daha fazla petrol üretiyor.
Çin, ürettiğinin 4 katını tüketiyor. Üretici vs tüketici farkı, 2025 (milyon bpd).
ABD: 21,1 üretildi, 19,4 tüketildi, net ihracatçı 1,7
Suudi Arabistan: 11,4 üretildi, 3,9 tüketildi, net ihracatçı 7,
Rusya: 10,7 üretildi, 3,6 tüketildi, net ihracatçı 7,1
Çin: sadece 4.3 üretilen 17.4 tüketime karşı, en büyük fark 13.1
En büyük üç üretici olan ABD, Suudi Arabistan ve Rusya, küresel petrol üretiminin %40′ından fazlasını oluşturuyor.
Dünyanın en büyük tedarik açığını yalnızca Çin oluşturuyor.
News
Son birkaç hafta içinde, bölgesel ticaret ve lojistiği yeniden şekillendirme potansiyeline sahip üç büyük demiryolu gelişimi bulunmaktadır:
✅ İran üzerinden Pekin’den Afganistan’a ilk doğrudan yük treninin gelişi,
✅ Herat–Mazar-i-Şerif Demiryolu’nun inşaatının başlatılması,
✅ İran ve Irak arasında, demiryolu ağlarını Khosravi–Khanaqin koridoru üzerinden bağlamak için anlaşmanın imzalanması ve Şalamçe–Basra Demiryolu’nda ilerlemeye devam edilmesi.
Çin, Afganistan, İran, Irak ve nihayetinde Akdeniz’i birbirine bağlayabilecek Doğu-Batı demiryolu koridorunun kademeli gelişimini temsil etmektedir.
Khaf–Herat Demiryolu Koridoru’nun hızlı büyümesi, bu güzergahın sınır projesinin ötesine geçip, operasyonel ve ticari açıdan önemli bir ticaret koridoruna dönüştüğünü de göstermektedir. Ancak küresel deneyim, altyapının tek başına başarılı bir koridor oluşturmadığını gösteriyor. Rekabetçi transit, verimli sınır prosedürleri, uyumlu gümrük operasyonları, dijital entegrasyon, rekabetçi fiyatlandırma ve güvenilir taşıma hizmetlerine de aynı şekilde bağlıdır.
Eksik halkalar tamamlanır ve etkili bölgesel iş birliğiyle desteklenirse, İran Doğu ve Batı Asya arasında stratejik bir geçiş köprüsü olarak konumunu güçlendirebilir, daha fazla bağlantı, tedarik zinciri dayanıklılığı ve çeşitlendirilmiş ticaret yolları sunabilir.
Bugün, ülkeler arasındaki rekabet artık sadece yeni ulaşım altyapısı inşa etmekle ilgili olmayıp verimli, güvenilir ve ticari açıdan cazip ticaret koridorları yaratmakla ilgilidir.
News
Beynimiz; yaklaşık 86 milyar nöron, günün her anı birbirleriyle iletişim kurmaktadır. İletişim için sürekli elektriksel sinyaller üretilir ve iyon dengesi korur. Beyin uyurken bile çalışmaya devam eder; anıları düzenler ve hayati işlevleri yönetir.
Beynimiz vücut ağırlığımızın yalnızca yaklaşık %2’sini oluşturmasına rağmen, dinlenme halindeyken harcadığımız enerjinin yaklaşık %20’sini tek başına kullanmaktadır. Kalp ise vücut ağırlığının %0,5’i kadardır. Oksijenimizin %20’sini beyin kullanır. Beynin temel yakıtı glikozdur, günde yaklaşık 120 gr. ihtiyacı vardır. Uyurken beyin enerjimizin %17’sini kullanır.
Modern süper bilgisayarlar milyonlarca transistörle çalışırken, insan beyninde ise yaklaşık 86 milyar sinir hücresi bulunmaktadır. Bu hücrelerin kendi aralarında kurdukları bağlar ise toplamda tam 100 trilyon sinirsel bağlantı anlamına gelmektedir. Bu sayı, şu an dünyadaki tüm internet kablolarının, telefon hatlarının ve uyduların oluşturduğu küresel iletişim şebekesinden kat kat daha büyüktür. Nörobilim alanında yapılan bilimsel araştırmalar, insan beyninin depolama kapasitesinin 2,5 petabayt (2,5 milyon gigabayt) seviyesinde olduğunu doğrulamaktadır. Bu muazzam kapasite, aralıksız 300 yıl boyunca yüksek çözünürlüklü televizyon yayını kaydetmeye eşdeğerdir. Üstelik beyin, dijital diskler gibi aşınmaz, bozulmaz ve 20 yıl önceki bir çocukluk hatırasını saliseler içinde bulup getirecek kusursuz bir dosyalama algoritmasıyla çalışmaktadır.
Ancak Güney Kaliforniya Üniversitesi tarafından yürütülen ve yirmi yılı kapsayan yeni bir araştırma, orta yaşlarda televizyon karşısında geçirilen uzun saatlerin beyin sağlığı üzerinde ciddi hasarlar bıraktığını ortaya koydu. Uzmanların elde ettiği verilere göre, 50’li yaşlarında düzenli olarak televizyon izleyen yetişkinlerin beyin hacimlerinde yirmi yıl sonra belirgin bir küçülme ve beyaz madde hasarı meydana geliyor. Bilim insanları, 1.700 katılımcının verilerini uzun vadeli olarak inceleyerek çarpıcı sonuçlara ulaştı. Beynin hafıza için hayati önem taşıyan bölgelerinde de ciddi hacim kayıpları tespit edildi.
Kaynak: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/07/260721000822.htm
News
Akıllı telefonlardan araçlara, ham petrolden tarım ürünlerine kadar, küresel ticaretin hacim olarak %80’inden fazlası gemilerle taşınmaktadır. Bu devasa hareketin arkasında, kıtaları birbirine bağlayan ve küresel ekonominin işleyişini sağlayan bir avuç stratejik deniz taşımacılığı rotası bulunmaktadır.
Başlıca Deniz Taşımacılığı Rotası
Asya – Avrupa Rotası
Dünyanın en yoğun ticaret koridorlarından biri olan bu rota, Süveyş Kanalı üzerinden Asya’nın üretim merkezlerini Avrupa pazarlarıyla birleştirir.
Pasifik Üzeri Güzergâhı
Asya’yı Kuzey Amerika’ya bağlar ve dünyanın en büyük konteynerli kargo hacimlerinden birini taşır.
Atlantik Üzeri Güzergâhı
Avrupa ile Kuzey Amerika arasında hayati bir bağlantı oluşturur; imalat ürünleri, enerji ve endüstriyel ürünlerin ticaretini destekler.
Orta Doğu – Asya Enerji Rotası
Hürmüz Boğazı üzerinden enerji ihtiyacı yüksek Asya ekonomilerine ham petrol, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ve petrol ürünlerinin taşınması için kritik bir koridordur.
Güney Amerika – Asya Dökme Yük Ticaret Rotası
Küresel endüstrileri ve gıda tedarik zincirlerini destekleyen demir cevheri, soya fasulyesi, tahıl ve diğer dökme yüklerin taşınması için hayati öneme sahiptir.
Stratejik Deniz Geçitleri
Küresel deniz taşımacılığının verimliliği, birkaç önemli geçide bağlıdır:
✔ Süveyş Kanalı
✔ Panama Kanalı
✔ Malakka Boğazı
✔ Hürmüz Boğazı
✔ Ümit Burnu
Bu su yolları, seyahat mesafelerini kısaltır, yakıt tüketimini azaltır ve daha hızlı, daha verimli uluslararası ticareti mümkün kılar.
Bu Güzergâhlarda Seyreden Gemiler;
• Konteyner Gemileri
• Dökme Yük Gemileri
• Petrol Tankerleri
• LNG Tankerleri
• Araç Taşıyıcı Gemiler (Ro-Ro)