02 Şubat 2026 Pazartesi
News
Recep Çınar
İslam Medeniyetinde evlilik nesil yetiştirmek, evlât terbiyesi, neslin muhafazası ve insanlık haysiyetinin korunması bakımından son derece lüzumlu ve vazgeçilmez bir değerdir. İslâm bu değere o kadar ehemmiyet vermiştir ki, onu yok etmeye kasteden çürük ve sefil münasebetleri tamamen reddetmiş ve haram kılmıştır. “Bu itibarla “zina” fiilini, en ağır bir şekilde yasaklamış ve ona yaklaştıran bütün kapıları da kapatmıştır. Zira o çirkin hâl; “nikâhın zarafet, nezahet ve meşruiyetine çılgınca bir saldırış ve nesilleri yok eden acımasız bir cinayettir. Nikâh gibi bir saadet ve huzur dünyasını, fuhşun murdarlığına değişmek kadar büyük bir gaflet, cehalet ve ahmaklık olamaz” diyor, İslam Âlimlerimiz!
Evlilik konusunda pek çok Hadisler var;Peygamberimiz (sav);“Evlenin, çoğalın! Çünkü ben (kıyamet gününde) diğer ümmetlere karşı sizin (çokluğunuzla) iftihar edeceğim!” diyor, (Abdurrezzâk, el-Musannef, VI, 173.)
Kur’an-ı Kerimde evlilik konusunda 20’den fazla ayet var! (bir örnek) “Kendileri ile huzur bulasınız diye sizin için türünüzden eşler yaratması ve aranızda bir sevgi ve merhamet var etmesi de O’nun (varlığının ve kudretinin) delillerindendir. Şüphesiz bunda düşünen bir toplum için elbette ibretler vardır.” (Rum Suresi: 21, ayet) .
Bunu, neden yazı konusu yaptım?
07.01.2026 tarihli Milli Gazetede ülkemizde “nüfus azalması” konulu bir haber yayımlandı. Nüfusumuzunazalışının altından ise dev bir sosyal kriz çıktığı yazıyordu. Eşler arasındaki güveni yıkan dijital kumar, aileleri bebek sahibi olmaktan uzaklaştırıyormuş! TÜİK’in açıklamasına göre doğurganlık oranı 2,10 bandından 1,48’e düşmüş! Bunun da geleceğimiz açısından alarm zilleri çaldığını yazıyor. Yani çalışma hayatının doğurganlık hızı üzerinde sınırlı bir etkisi olduğu, istihdamda olmayan kadınların da çocuk sayısının düştüğü ortaya çıkıyor.
Bundaki temel etken hiç şüphesiz şehirde kadınların giderek daha fazla yalnızlaşmasıdır. Ayrıca, kadınlar çocuk yetiştirme noktasında çoğu zaman eşlerinden gerekli desteği görmediği, yükün büyük bir bölümü kadınların omuzlarına yüklendiği belirtiliyor. Hal bu ki aile hayatıyla da bizlere en güzel örnek olan Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyuruyor; “Kadınlar, erkeklerle birlikte bir bütünü tamamlayan diğer yarılarıdır”. Evet, tam olarak mesele budur. Bizim zihniyetimizin, bizim toplum ve aile yapımızın omurgası işte budur. İnancımızın bize emrettiği de bu.
İTÜ Süleyman Demirel Kültür Merkezi’nde açıklanan verilere göre, Türkiye’de doğurganlığın düşmesindeki temel sebeplerden biri “eşler arası güven sorunu” olarak saptanmış. Araştırmacılar, eşlerin birbirine duyduğu güvenin sarsılmasının temelinde dijital kumar ve bahis bağımlılığının yattığını ifade ediliyor. Bununla da kalmıyor!
Çocuk Oyunları: Dijital çocuk oyunlarının içerisine yerleştirilen “mikro kumar” desenlerinin, küçük yaştaki çocukları bağımlılığa hazırladığı vurgulanıyor.
Güven Krizi: Bağımlılık nedeniyle bozulan ekonomik dengeler, aile içindeki huzuru ve eşlerin birbirine olan güvenini yok ettiği bildiriliyor.
Sosyal Medya: Avustralya hükümeti, 16 yaş altı gençlerin sosyal medya platformlarına erişimini yasaklayan yasayı dünyada bir ilk olarak hayata geçirdi.
Ayni uygulamayı İngiltere hükümetinin de gündeminde. Yapılan araştırmada halkın yüzde74’ü yasaklanmasından yana. Bu konu son günlerde ülkemizde de gündeme geldi, bakalım ne yapılacak!
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu da, 16 yaşın altındaki gençlere yönelik sosyal medya düzenlemesinin bu yıl tamamlanacağını belirterek, “16 yaşın üstündeki çocuklarımızın sosyal medyaya erişimine müsaade edelim istiyoruz.” dedi.
Acil Seferberlik Çağrısı!;
İTÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Mandal ve uzmanlar, dijital kumarla mücadelede geleneksel yöntemlerin artık yetersiz kaldığına işaret ediyor. Sorunun çözümü için sadece kurumların iyi niyetinin yetmeyeceği, çok katmanlı ve ortak bir “seferberlik” hareketine ihtiyaç duyulduğunu açıklıyor. Ayrıca, Pandemi döneminde artan bu bağımlılığın, bugün toplumsal nüfus yapımızı tehdit eden bir boyuta ulaştığı bildirildi.
Peki, Dijital Kumar Nedir? Sanal kumar bağımlılığı, dijitalleşen çağımızda fiziksel kumar alışkanlığının çevrimiçi platformlara taşınmasıyla ortaya çıkan yeni nesil bir bağımlılık türüdür. Artık yalnızca kumarhanelerde değil, internet bağlantısı olan her yerden erişilebilen sanal kumar siteleri, bireyleri gizli ve kontrolsüz bir şekilde bu alışkanlığa sürükleyebilmektedir.
Sanal Kumar Bağımlılığı ise; Teknolojinin gelişmesiyle birlikte eğlence alışkanlıklarımız da dijital ortama taşındı.
Ancak bu dijital dönüşüm beraberinde bazı riskleri de getirdi. “Uzmanlar, bunlardan biri de sanal kumar bağımlılığıdır. Sanal ortamda oynanan bahis, casino, poker, slot ve diğer kumar türlerine aşırı düşkünlük, bireylerin sosyal yaşamını, ekonomik durumunu ve psikolojik sağlığını olumsuz etkiliyor. Tıpkı madde bağımlılığı gibi, bu durum da beyin kimyasını etkileyerek bağımlılığın gelişmesine neden olabilir” deniyor. Bu arada ulusal basında, “TDV ve Diyanet elini taşın altına koydu” başlığı ile bir haber yayımlandı. “Yeni evlenecek gençler dikkat: Bunları yapana geri ödemesiz tam 500 bin TL çeyiz desteği verilecek” şeklinde! Ancak kurallar katı!: Gençlerin 18-35 yaş aralığında olması. Her iki tarafın da ilk evliliğini yapıyor olması. Aylık gelirlerinin iki asgari ücret toplamını geçmemesi gerekiyor! O zaman, Nikâh Müftülükte, 500 Bin TL Cepte! Tamam, güzel bir proje. Ama bunun altından nasıl kalkılır? Her yıl yüz binlerce çift evleniyor. Bunların birçoğu altından yıllarca kalkamayacağı borcun altına giriyor! Söz konusu destek kaç çifte sağlanabilecek!
Son günlerde konu ile ilgili yayınlanan bir haberde ise; “Son yıllardaenflasyonun erittiği Türk Lirası (TL), asırlık düğün geleneklerini de değiştirdi! Eskiden düğünlerin en heyecanlı anı, metrelerce uzayan takı kuyrukları ve yakalara iğnelenen banknotlardı. Ancak o devir kapanmak üzere! Cüzdanlardaki nakit sıkıntısı ve paranın hacmen yer kaplayıp değerce küçülmesi, düğün sahiplerini pratik ama şaşırtıcı bir çözüme itti!”
Artık zarfların içini doldurmak zorlaşınca, teknoloji imdada yetişti!; ‘zarfı sandığa at’ devri bitti, “hesaba gönder” dönemi başladı!.
Müslümanlar olarak bizim her konuda ölçülerimiz var! Bizim ölçülerimiz, Dinimiz İslam’ın iki ana kaynağı; Kur’an ve Peygamberimizin Sünnetidir! Her konuda çözümü bunlarda aramalıyız!
Şunu da unutmayalım ki; “Evlilik, iki müminin (Erkek – Kadın) Cennete giden yolda birbirine destek olması demektir. Birlikte her şey daha güzel!”
Dostça kalın…
News
Recep Çınar
Temizlik, İslam kültüründe yalnızca fiziksel bir düzeni değil; aynı zamanda ahlakı, sağlığı ve toplumsal saygınlığı temsil eder. Günlük yaşamdan dine, aile düzeninden toplumsal ilişkilere kadar pek çok alanda temizlik vurgusu yapan atasözleri, yüzyıllardır kuşaktan kuşağa aktarılır. Temizlik ile ilgili atasözleri, hem bireysel hem de toplumsal yaşamda temizliğin neden vazgeçilmez olduğunu kısa ama etkili ifadelerle anlatır.
Dinimiz de her zaman temiz olmayı söyler, iman temizliği de önemlidir ve temizlik ailede başlar.
Temizlik hakkında söylenmiş birçok farklı atasözünden bazıları ve anlamları şöyle;
* Evini temiz tut misafir gelebilir, kendini temiz tut Azrail gelebilir.
(İnsanın her an ne olacağını bilemediği için sürekli temiz olması gerekir).
*Kan dökenin kanı temiz kalmaz. (Elini bir kere kana bulayanın içi de vicdanı da kirlenmiştir).
* Temiz avlu evin süsüdür. (Bir yerin temiz olması en güzel süs ve gösteriştir).
* Aslanyattığı yerden belli olur! (Bir kişinin nasıl biri olduğu evinin ve etrafının temiz ve düzeninden belli olur).
* Temizlik imandandır. (Dinimiz de her zaman temiz olmayı söylemektedir, iman temizliği de önemlidir).
Peygamberimizden temizlikle ilgili bazı hadisler:
Kapıkule’den Batı’ya doğru çıkıp Atlas Okyanusuna kadar gitseniz temizlik, tertip ve düzensizlikte Edirne kadar geri kalmış bir şehir değil Kasaba bile göremezsiniz! Bu durum Edirne için büyük ayıp!
Bu konuda kendimize de, Aileye de, bilhassa ilköğretimde okullarda da, Belediye’ye de görevler düşüyor! Kurallar uygulanmak ve uyulmak için vardır! Aile ve Okullar üzerlerine düşeni yapar, Belediye de yapmakla sorumlu olduğu temizlik hizmetlerini gereği gibi yapar ve kurallara uyulmasını sağlarsa sorun çözülür.
Belediyelerde temizlik çalışması nasıl yapılırmış, bakalım!
Belediyelerin temizlik çalışmaları şu adımlarla gerçekleştirildiği belirtilir:
Bu çalışmalar, Belediyelerin Temizlik İşleri Müdürlükleri tarafından organize edilir ve gerekli personel ve ekipman sağlanır. Peki, bu konuda Belediyemizde bunlara ne kadar riayet ediliyor? Yoksa temizlik işleri biriminin bunlardan haberi yok mu?
Temizlik İşleri Müdürlüğü’nün bazı görevleri ise şöyle:
Temizlik İşleri Müdürlüğü, Belediye Başkanına veya başkan yardımcısına bağlı olarak çalışır. Belediyemiz acaba bu kuralların ne kadarının uygulanmasını sağlıyor!
Geçtiğimiz günlerdeki ulusal basında temizlik konusunda yer alan bazı Belediyelerin yaptığı çalışmalardan birkaç örnek; Didim Belediyesi; Çevre kirliliğine karşı kameralarla denetimi güçlendiriyor. Görüntü kaydıyla tespit edilen ihlaller hakkında yaptırım uygulanıyor.
İnegöl Belediyesi; Kar yağışıyla birlikte çalışmalarını bu yönde yoğunlaştıran İnegöl Belediyesi, bir yandan kırsal ve merkezde yolları temizlerken bir yandan da yaya ulaşımını kolaylaştırmak adına kaldırım temizliğine başladı. İnegöl Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü kontrolünde başta ana arterler olmak üzere şehrin genelinde kaldırımlar kar ve buzdan temizleniyor.
Kayseri Büyükşehir Belediyesi; Karla mücadele çalışmaları kapsamında kent merkezindeki kaldırımlar ve parkları güvenli hale getiriyor. Ekipler, yayaların güvenli ulaşımını sağlamak için yoğun bir şekilde çalışıyor.
Gaziantep’te uygulanmaya başlandı!; Gaziantep’te ambalaj atıklarının çevreye kontrolsüz şekilde bırakılmasını önleyerek vatandaşların teşvikli geri dönüşüm sistemine katılımını sağlayan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Cihazı hizmete girdi.
Peki, Edirne Belediyesi tertip, düzen ve temizlik konusunda, başta Kaleiçi semti üzere bilhassa eski semtlerde temizlik konusunda ne yapıyor, ne kadar yaptı? İşte fotoğraflarda görülüyor!
Dostça kalın…
News
Recep Çınar
Sanat; “Belli bir uygarlığın anlayış ve beğeni ölçülerine uygun olarak yaratılmış anlatım; zanaat” şeklinde tarif edilir.
Bir başka tarifte ise; “Bir şey yapmada gösterilen ustalık” şeklinde.
Estetik ; BuTerimi 1750 yılında ilk ortaya atan Alman düşünür ‘Alexander Gottlieb Baumgarten‘in’ tanımladığı şekliyle estetik, duyusal bilginin bilimidir; konusu da duyusal yetkinliktir. Gerçekleştirmek istediği, güzel üstünde düşünme sanatıdır. Estetik kavramı güzel olanı aramak duyumsamak şeklinde açıklanır.
Mimarlık veya Mimari ise; “Binaları ve diğer fiziki yapıları tasarlama ve kurma sanatı ve bilimi” olarak tarif edilir. Bu üçü bir arada gereği gibi uygulanırsa örnek şehir oluşur!
Bugün toplum olarak yukarıda ele aldığım üç konuda dünya ortalamasının maalesef çok gerisinde kaldık! Hâlbuki bizim bin yıllık medeniyetimizde bu üç konu zirve yapmış ve biz bugün onlardan kalan bir kısmı ile övünüyoruz! Edirne’mizde nereye baksanız bunu çok rahat görürsünüz, bunca tarumara rağmen! Ne yazık ki bugün yüzyıllarca önce ecdadımızın yapmış olduklarını gereği gibi korumaktan bile aciz kaldık, iki yıl öncesine kadar! Son iki yılda bir “şeyler” değil, “çok şeyler” oldu ve olmaya da devam ediyor, Sayın Valimiz sayesinde.
Sanat, estetik ve mimaride ecdadımıza ayak uyduramayınca da ortaya “ucubeler” çıkıyor! Peki, zaman zaman kullanılan bu kelime ne anlam ifade ediyor? “Acayip, çok şaşılacak derecede çirkin olan şey”!
Bir zamanlar şehirler Sultanı ünvanı ile anılan Edirne’mizin günümüzde ise her köşe bucağı “ucubelerle” dolu!
Şehrimizden bazı örnekler seçtim.
Şehrimizin muhtelif yerlerinde değişik şekillerde pek çok “ucube” bina, sembol veya heykeller mevcut. Bunlara aklıselimle bakıldığında şehrimizin tarihi dokusu ile uyum sağladığını söyleyebilir miyiz? Biraz olsun sanat ve estetikten nasibi olan insan, bilhassa son yüzyılda yapılan bu yapıların yüzde doksanını kabul etmesi mümkün değildir. 2014 yılında Belediye’den birileri Billboardlara, 20 yıl önce çekilmiş bir fotoğraf ile yeni çekilmiş bir fotoğrafı yan yana koyup üzerlerine; “böyle idi, böyle oldu” yazmak suretiyle çok büyük işler yapılmış gibi kendilerinden önceki dönemle kendi dönemleri arasındaki farkı göstermeye çalışmışlardı. Hal bu ki en önemli fark ise önceki yıllarda çekilen fotoğraf siyah beyaz, yenisi ise renkli! Fark bu!
Çöp, Yol, Kaldırım, Kanalizasyon, Temizlik, Trafik ve Park… gibi temel hizmetleri dahi gereği gibi yapmayan bir yerel yönetim, bir takım süslemelerle, makyajlarla toplumu oyalamaya çalışıyor. Sonuçta, toplumumuza Sanat, Estetik ve Mimari diye bir takım “ucubeler” yutturulmaya çalışılıyor! Bütün bu yapılanlara pek ses çıkarılmadığı için de “yutturduk” sanıyorlar!
Bilhassa son 50 yıldaki mimari yapılarımız ise ayrı bir ucube oluşturuyor!
Unutmayalım ki, bugün değilse bile gelecek nesiller bu “ucubeleri” yutturmaya çalışanları da ses çıkarmayıp yutanları da müspet yâd etmeyeceklerdir!
Dostça kalın…
News
Recep Çınar
Dünya işlerinin en zorlarından biri insanları idare etmek, yönetmektir. Çünkü idareciliğin sana bakan yönleri olduğu gibi halka bakan yönleri de vardır. Biz Müslüman bir toplum olduğumuza göre konuya İslami perspektiften bakmamız lazım! Allah (cc) insanlar arasında adaletli davranmamızı ve iyiliği emretmiştir. (En- Nahl Suresi 90.Ayet).
(Hucurat Suresi 9. Ayette) ise, “Zira Allah (cc) adaleti tutanları sever” diyor,
Buna göre yönetici; adil, iyi, merhametli, geniş gönüllü, sabırlı ve düzgün bir kimse olmak durumundadır.
Bu vasıflara sahip olmayan yöneticiler çok hata yaparlar! Bugün bu vasıflarda acaba kaç yöneticimiz var? Elbette bir insanın bu vasıfların tümünü kendisinde toplaması kolay bir iş değil! İşte bu sebepten ötürü büyükler idareciliğe talip olmayı bırakın, idarecilere yakın olmayı bile hoş görmemişler!
Onun için “görev istenmez, verilir” ifadesi bir hadis olarak kabul edilir. Bu söz, Hz. Peygamber’in Abdurrahman b. Semüre’ye yöneticilik görevi konusunda söylediği bir sözdür.
Hz. Muhammed (sav), Abdurrahman b. Semüre’ye şöyle buyurmuştur; “Abdurrahman, sen yöneticilik isteme. Çünkü böyle bir görevi isteyerek alırsan onunla baş başa bırakılırsın, ama sana istemeden verilirse Allah’ın desteğini bulursun” diyor.
Müslüman da olsa değerlerini kaybetmiş toplumlar günümüzde o hale geldi ki, “bu göreve illa ben ve benim adamlarım gelmeli” mücadelesi veriliyor. Bunun için de bir sürü partiler kurulur gruplar oluşturulur.
Onun için kabiliyetli ve ehil olanların sırf zorluğundan ötürü idarecilikten kaçınması da doğru değildir. Çünkü bu durumda vasıfsız kimselerin başa geçmesi söz konusu olur. Unutmayalım ki, nimetler külfetlere göredir. İnsana katlandığı zahmet oranında rahmet ve nimet bahşedilir.
Ehil olmayanların da yöneticilik makamına kendilerini uygun görerek talip olmaları doğru bir davranış değildir. Peygamberimiz (sav); “Siz memuriyet alma konusunda pek istekli davranacaksınız. Hâlbuki o yanıp tutuştuğunuz görev, kıyamet gününde bir pişmanlık sebebi olacaktır” diye uyarıyor!
Hakkını verip vermeyeceğini tam olarak düşünmeden görev/memuriyet alma hırsıyla yanıp tutuşan nicelerinin bulunduğu bir zamanda, görevini iyi bir şekilde yapacağı bilinenlerin yöneticilik görevinden kaçınmaları doğru olmaz. Hatta kendisine teklif edilen böyle bir görevi almak, yerine göre bir zarurettir.
Maharetli/becerikli olmak nasıl faziletse (erdemli ve ahlaklı) , maharetli olanın kıymetini bilmek de fazilettir. Altın çamura düşmekle değerinden bir şey kaybetmez ama altınını çamura düşürüp yitiren elindeki altınından olur! Ehliyetli insan yetiştirmek yıllar alır, sermaye ister. Sapı samandan ayıramayan bir idareciden kime ne hayır gelir?
İyi bir idareci bir de yerli yerince tenkit etmeyi bilecek kadar görgülü, başarılı bir iş gördüğü zaman da o işi yapanı takdir edecek kadar alçakgönüllü olmalıdır. Kimse yerli yersiz eleştirilmekten ve yaptıklarının hiçe sayılmasından hoşlanmaz. Dozu kaçıran artık olumlu yönleri hiç göremez hale gelen kör tenkit tüketir; dostlukları bozar, kalpleri kırar, birlikte iş yapma şevkini dağıtır, yıkar. Özetle; kabiliyetin yoksa yöneticilikten uzak dur! Ne kendi başına dert al ne de başkasına dert ol. Kötü idarecinin çevresinde çok fazla dolanmak da iyi bir şey değildir! Zira bir hatasına olmazsa bir başka hatasına seni muhakkak orta eder! Sonra onu atacakları ateşe seni de atarlar! Eğer idareciliğe yatkın bir yapın varsa da insanlar seni başa geçirmek istediklerinde onları reddetme. Bunu Allah’tan (cc) gelen bir vazife say ve düzgün bir yönetici olmaya gayret et. Milli Görüş Lideri merhum Prof. Dr. Necmettin Erbakan, siyasi hayatında 50 yıl bilhassa şu iki madde üzerinde basa basa durmuştur!
İşte o sorulara cevabı;
Faiz, “Yahudi Vergisidir”! diyerek şu uyarılarda bulunmuştur;
* “Bunların hiçbiri (siyasiler) zihniyetiyle bu iş düzelmez. Size iki tane madde söyledim hepinizden rica ediyorum ben ayrıldıktan sonra yarın bu Erbakan’ın söylediği şu iki madde nedir diye düşünün.”
* “Bu iki madde atom bombasından daha mühim, iki cümle söyledim size, faizler kalkmıştır, bütün vergi kanunları kalkmıştır! Vergi servetten alınacak, hiçbir gelir vergiye tabi tutulmayacak. Çünkü gelirden alınan vergi fakir fukarayı ezmek demektir!”
* “Efendim faiz kalkar mı? Biz İstanbul’u faizle mi fethettik? Sen hangi milletin çocuğusun? Senin faiz dediğin görmüyor musun? Yahudi vergisidir, bunu anlatıyorum! Yahudi koyuyor, o yürütüyor, o destekliyor.”
* “Niye insanı Yahudi’ye çalıştırmak için… Bak, bize İsrail uçağın, tankının parasını ödettiriyor faiz sisteminden! Faiz 100 seneden beri Avrupa’dan gelmiş bir mikroptur.”
“Alın Terini Çürütmek”
* “Bizim ananelerimizde faiz neymiş, bir hastalık! Faiz demek üretmeyen insana haksız olarak tüketim hakkı vermek demektir. Faiz demek alın terini çürütmek demektir. Faiz demek Yahudi vergisi demektir…” Bu mantık günümüz idarecilerinin kaçında var?
Allah (cc) Bakara Suresi 275. Ayette; “…Halbuki, Allah Teâlâ ticareti helâl, ribâyı/Faizi ise haram kılmıştır…” buyurur. Mademki, “Müslüman’ız” diyoruz, hayatımızı her sahada Allah’ın sistemine göre düzenlemeye çalışmalıyız. Bu bizim Müslüman olarak “kulluk” görevimiz. İnsanların uydurdukları sistemlere göre değil! Aksi halde dünyamız da ahretimiz de mahvolur! Çünkü Müslüman, “Allah’ın emirlerine/sistemine teslim olan insan” demektir. Biz bu sözü “Kalu Bela” da (Ruhlar Alemi) verdik! (A’raf Suresi: 172 ve 173.’ncü Ayetler)
Dostça kalın…
News
Recep Çınar
Kâinatta hiçbir şey “gayesiz” yaratılmamıştır. İnsanın yaratılış gayesi Allah’a kulluktur. O’nun yeryüzündeki Halifesi olarak “Islah” (düzeltme, düzenleme, iyileştirme, imar) görevi vardır. Allah’a kul olmayıp şeytana ve nefsine uyanlar ise “ifsat” (bozucu) edicidir!
Rabbimiz (cc), Bakara Suresi 30.ayette mealen; “Hatırla ki Rabbin Meleklere: Ben yeryüzünde (hükmümü icra edecek) bir halife (insan) yaratacağım, dedi. Onlar: ‘Bizler hamdinle seni tesbih ve seni takdis edip dururken, yeryüzünde fesat (bozgunculuk) çıkaracak, orada kan dökecek insanı mı halife kılıyorsun?’ dediler. Allah da onlara: “Sizin bilemeyeceğinizi herhalde ben bilirim” dedi.
Diyanet İşleri Eski Başkanı Prof. Dr. Mehmet Görmez yıllar önce, “Gayesini kaybeden değerlerini de kaybeder” başlıklı konferansında; İbadet, Hilafet, Emanet ve İmaret konularını anlatmıştı. Gerçekten bunlar, son derece önemli konular!
“Kur’an-ı Kerim’in insanlara en iyi öğrettiği şeylerden biri insanın yaratılış hikâyesidir. İnsanın yaratılış meselesini öğrenebileceği ise son kitap Kur’an-ı kerimdir” diyor, konferansın başlangıcında.
İnsanın Yaratılış Süreci:
“Andolsun biz insanı çamurdan (süzülmüş) bir hülasadan yarattık. Sonra onu (Hz. Adem`in nesli olan) insanı sarp ve metin bir karargâhta (rahimde) bir nutfe (zigot) yaptık. Sonra o nutfeyi alaka (yapışan şey) hâline getirdik, derken o alakayı mudga (bir çiğnem et) yaptık, o bir çiğnem eti kemiklere çevirdik (ve) o kemiklere de et (kaslar) giydirdik. Sonra onu başka yaratılışla inşa ettik (can verdik, konuşma verdik)…”(Mü`minun Suresi: 23/12-14) .
Kur’an-ı Kerim’de insanın yaratılışını anlatan daha başka ayetler de var. Ama o bütün ayetleri dört yaratılış gayesi ile anlatabiliyoruz; Bunlar; * İbadet, * Hilafet, * Emanet * İmarettir.
1. İbadet: Tek başına yetmez!İbadetin sadece “kulluk” olarak tercüme edilmesi yanlıştır. Çünkü ibadet bir hayat tarzıdır. İnsanın daima yaratıcısının farkında olarak yaşamasını sağlar. İbadet tek başına yetmiyor. Namaz, Oruç ve Hac bizi kötülükten korumak için emredilmiştir.
2. Her Mümin “Hilafet”le yükümlüdür:
Müslümanlar için ibadetten sonra en büyük görev “hilafet”tir. Hilafet Müslümanlara dünyadan sorumlu kılmayı yükümlüyor. Bu sorumluluk, Dünyanın her tarafına Son Peygamber Hz. Muhammed’in (sav) rahmetini taşıma görevidir. Hilafet’in görevi İslam’ın rahmetini tüm dünyaya yaymaktır.
Biz, Hilafet’i kaldırmakla şahsiyet kazanacağımızı, muasır medeniyet seviyesine ulaşacağımızı, kalkınacağımızı zannettik. Hâlbuki 1999 yılında vefat eden Hindistanlı, İslam dünyasının büyük bir fikir ve aksiyon insanı olan Ebu’l-Hasen en-Nedvi, “Hindistan’daki Müslüman, İstanbul’daki Halife’ye biatli olduğu için başı dik gezerdi” diyor!
3. Bütün Nimetler Emanettir:
Dünyada bütün nimetler emanettir. Bu emanet Allah ile kul arasında bir misakın (anlaşma) ürünü olarak var olmuştur. Kur’an-ı Kerim’de kul ile insan arasındaki ilişkiyi en iyi anlatan kavramlardan biri de ‘misak’tır. Buna göre Mümin’in Allah ile sözleşmesi vardır. Sözleşme çift taraflıdır. Dolayısıyla Hilafet’ten sonra en önemli görev “Emanet” tir. Mümin bu Misaka (anlaşmaya) uyduğu sürece İbadet, Hilafet ve Emanet görevini yerine getirmiş olur.
4. Peygamber Efendimiz’in (sav) hayatından öğreniyoruz:
Yaradılış gayesinin anlamının son maddesinin de İmaret olduğudur. İmaret, yeryüzünü “düzene” sokmak, “imar” etmektir. Bunu yaparken, topraktan yaratılan insanı kule gibi yüksek binalar dikerek topraktan uzaklaştırmak değildir! Hanları, hamamları yok edip AVM’ler dikmek hiç değildir!
Dindarlık Ahlak Üretmeli!
Bugün Dünyada küresel ahlak krizi yaşanıyor. Ancak aslında bu “küresel anlam Krizi”dir.
İslamiyet’in Yayılmasında Tacirler (Tüccarlar) Çok Önemli!
İslamiyet’in dünyanın dört bir tarafına yayılmasında Tacirlerin çok büyük etkisi olmuştur. İslamiyet’in yayılması, daha çok sadık tacirler marifeti ile olmuştur. Ulema mahiyetinden daha fazladır. İman ve İslam gitmeden helal ve İslam gitti oraya! Onlar önce helali ve ahlakı gördüler. Bu helal ve ahlak onların çok hoşuna gitti. Bunun kaynağı nedir diye sorunca; “Tacirler bunun kaynağı iman ve İslam”dır dedikten sonra İslamiyet’e teslim oldular. Böylece din, en çok tacirler tarafından taşınmıştır. Bir de günümüz “Tüccarlarına, esnafına bakalım”! (istisnalar hariç “daha fazla nasıl kazanırım’ın, rant’ın” peşindeler!
Bugün ekonomiyi ahtapot gibi saran faiz, ticareti de tüccarı da dünyevileştirdi. Helal haram ölçüsü rafa kalktı. Bununla beraber bereket de kalmadı. Zaten faizci sömürü ekonomisinin anlayışına göre; “İnsanların ihtiyaçları sınırsız, imkânlar ise sınırlıdır”! Hal bu ki bizim medeniyet değerlerimizde, “İhtiyaçlar sınırlı, Allah’ın nimetleri sınırsızdır/sonsuzdur” gerçeği var! Bizim kültürümüzde “kanaat” var. Yani bulduğunla yetinme var. “şükür” var. “Paylaşma” var. Komşusu aç iken tok yatmak yok, “paylaşmak var!” Bugün dünyamızda kimileri “şişmanlarım” korkusu ile eti ekmeksiz yerken, bir kısım insanlar ise kuru ekmeğe muhtaç! Zengin toplumların çöpe attıkları yiyecek fazlaları ile dünyadaki açlık önlenebilir!
Günümüzde Müslümanların sayısı arttı. Ama Müslümanlar gayesini unutunca/kaybedince değerlerini de kaybetti! Netice olarak Siyonizm’in oyuncağı haline geldik/getirildik. Hal bu ki insan, başıboş yaratılmamış, hayatını nasıl tanzim edeceğini, düzenleyeceğini belirten son kitap (Kuran), Uygulayıcısı olarak da son Peygamber (Hz. Muhammet a.s.) gönderilmiştir. Müslümanların Allah’ın kurallarına değil de materyalistlerin (beşerin) kanun ve kurallarına uyması, Allah’ı tanımamak, O’na savaş açmak değil de nedir?
Çare, yeniden yaradılış gayemize dönmek ve değerlerimize gereği gibi sahip çıkmaktır. Aksi halde üzerimizden zulüm ve sömürü eksik olmaz, bilakis artar ve dünyamız da ahiretimiz de berbat olur! (Allah göstermesin)!
Dostça kalın…